دلیل محدودیت واردات طلا تشریح شد
به گزارش وبسایت پیمانکار به نقل از تابناک، محمدعلی دهقان دهنوی در نشست خبری بیست و نهمین دوره روز ملی صادرات اعلام کرد که صادرات غیرنفتی ایران پس از یک شروع ضعیف، دوباره به مسیر رشد بازگشته است. به گفته وی، قطعی برق و کمبود انرژی در صنایع طی ماههای ابتدایی سال جاری، باعث شد تا اهداف صادراتی محقق نشود، اما این عقبماندگی تا پایان ششماهه نخست جبران شد.
رئیس سازمان توسعه تجارت ایران اظهار داشت که صادرات غیرنفتی کشور در سال گذشته به رقم قابل توجه ۵۷.۸ میلیارد دلار رسیده بود.
وی افزود: «در ششماهه نخست سال ۱۴۰۳، ارزش صادرات غیرنفتی ۲۵ میلیارد و ۹۲۲ میلیون دلار بود و در مدت مشابه سال ۱۴۰۴ نیز با ثبت رقم ۲۵ میلیارد و ۹۴۴ میلیون دلار، تقریباً ثابت باقی ماند.» با این حال، حجم صادرات از نظر وزنی ۶ درصد افزایش یافته است که این موضوع نشان میدهد محدودیتهای انرژی بر ارزش افزوده کالاها تأثیر منفی گذاشته است. به گفته دهقان دهنوی، برای جلوگیری از تکرار این مشکل، سرمایهگذاری در فناوری و زیرساختهای انرژی در بخش صنعت ضروری است تا رشد صادرات تنها محدود به وزن نباشد.
راهکار سازمان توسعه تجارت برای خنثیسازی هزینههای مکانیسم ماشه
این مقام مسئول درباره تأثیر فعالسازی مکانیسم ماشه بر تجارت خارجی گفت: «این مکانیسم نوعی محدودیت برای تجارت خارجی ایران است، اما باید در کنار تحریمهای گسترده آمریکا دیده شود که پیش از این نیز کانالهای رسمی مالی کشور را محدود کرده بود.»
وی توضیح داد که در گذشته، انتقال پول از مسیرهای رسمی با هزینهای کمتر از نیم درصد انجام میشد، اما اکنون استفاده از کانالهای غیررسمی این هزینه را به ۴ تا ۵ درصد یا بیشتر افزایش داده است. علاوه بر این، محدودیتهای جدید میتواند با بالا بردن ریسک، هزینه مبادلات تجاری را در بخشهای دیگر نیز افزایش دهد.
معاون وزیر صمت تأکید کرد که بخش خصوصی با وجود تمام فشارها، مسیرهای جایگزینی برای تجارت یافته و فعالیتهای صادراتی و وارداتی ادامه دارد. او افزود: «برای جبران هزینههای بیرونی، سازمان توسعه تجارت بر کاهش موانع داخلی تمرکز کرده تا اثرات منفی محدودیتهای خارجی خنثی شود.» به گفته وی، جلساتی در ستاد اقتصادی دولت برای تصویب راهکارهای جبرانی و کاهش هزینههای داخلی در حال برگزاری است.
اعلام دلیل محدودیت واردات طلا
دهقان دهنوی درباره محدودیت واردات طلا در ازای رفع تعهد ارزی گفت: «سال گذشته بانک مرکزی به صادرکنندگان اجازه داد تا برای رفع تعهدات خود، به جای ارز، طلا وارد کنند. این مصوبه باعث واردات حجم زیادی طلا به کشور شد.»
وی ادامه داد: «اما بانک مرکزی با توجه به حجم بالای واردات اعلام کرد که نیازی به این مقدار طلا در کشور نیست. همچنین، هزینه تبدیل ارز به طلا و سپس تبدیل دوباره آن به ارز، این روش را به پدیدهای غیرمثبت تبدیل کرده بود. به همین دلیل بانک مرکزی امسال برای واردات طلا محدودیت ایجاد کرد.» او افزود که اکنون تالار دوم ارز تشکیل شده و واردکنندگان و صادرکنندگان با نرخ توافقی ارز را مبادله میکنند.
تنها ۳۰ درصد یارانه ارزی به دست مصرفکننده میرسد
دهقان دهنوی درباره تأثیر تکنرخی شدن ارز بر تجارت اظهار داشت: «واقعیت این است که ما ارز ترجیحی به واردات اختصاص میدهیم تا کالا ارزانتر به دست مردم برسد، اما باید دید این سیاست چقدر موفق بوده است.»
وی با مثال برنج پاکستانی توضیح داد: «قیمت بهترین نوع برنج پاکستانی ۱.۳ دلار است. با ارز ترجیحی ۲۸,۵۰۰ تومانی، قیمت تمامشده آن با احتساب سود و حملونقل حدود ۸۰ هزار تومان میشود. اما هفته گذشته در بازار بندرعباس، کیسه ۱۰ کیلویی برنج خارجی بین ۱.۵ تا ۲ میلیون تومان، یعنی کیلویی حدود ۱۵۰ هزار تومان، فروخته میشد.»
وی افزود: «بر اساس مطالعات سازمان برنامه و بودجه، تنها ۳۰ درصد از یارانه ارزی به مصرفکننده نهایی میرسد و ۷۰ درصد آن تأثیر ضدتورمی ندارد.» دهقان دهنوی تأکید کرد که یارانه باید مستقیماً به اقشار آسیبپذیر پرداخت شود و صادرکننده نیز باید بتواند ارزش واقعی ارز حاصل از صادرات خود را دریافت کند.
رئیس سازمان توسعه تجارت با تأکید بر لزوم ثبات اقتصادی گفت: «هیچکس طرفدار تضعیف پول ملی نیست. ثبات ارزی به صادرات و سرمایهگذاری کمک میکند. امروز صندوق توسعه ملی تسهیلات ارزی خوبی ارائه میدهد، اما سرمایهگذاران به دلیل ریسک نوسانات ارز از آن استقبال نمیکنند.» وی افزود که در بلندمدت باید ارزش پول ملی حفظ شود، اما در کوتاهمدت هزینه سیاستهای ارزی نباید بر دوش صادرکننده باشد.
تسهیل رفع تعهد ارزی با تالار دوم ارزی
دهقان دهنوی با اشاره به فرآیند رفع تعهد ارزی که از سال ۱۳۹۷ آغاز شده، گفت: «برخی صادرکنندگان تعهدات خود را کامل انجام دادهاند، اما برخی دیگر هنوز موفق نشدهاند.» وی تأکید کرد که عدم رفع تعهد لزوماً به معنای بازنگشتن ارز نیست، زیرا بخشی از آن از مسیرهای غیررسمی وارد اقتصاد میشود. او با بیان اینکه باید واقعیت تأمین بخشی از نیازهای ارزی از این مسیرها را پذیرفت، گفت: «اگر مسیرهای رسمی تسهیل شود، صادرکنندگان خود انگیزه کافی برای بازگرداندن ارز خواهند داشت.»
وی افزود که در تالار دوم ارزی، نرخ ارز به صورت توافقی بین خریدار و فروشنده تعیین میشود و بانک مرکزی تنها بر شفافیت مبادلات نظارت دارد. این اقدام گام مهمی برای حل مشکلات صادرکنندگان است.
واردات کالاهای اساسی ادامه دارد
رئیس سازمان توسعه تجارت درباره وضعیت واردات کالاهای اساسی گفت: «واردات محصولاتی مانند دانههای روغنی، ذرت و سویا به دلیل کافی نبودن تولید داخلی ادامه دارد.» به گفته وی، نوسانات آماری در این بخش به دلیل مسائل فنی و حملونقل است و به “مکانیسم ماشه” ارتباطی ندارد. او همچنین اطمینان داد که برای تأمین کالاهای اساسی در شرایط اضطراری برنامهریزی شده و با وجود ۱۵ کشور همسایه، راههای متعددی برای واردات وجود دارد.
کاهش ۱۵ درصدی واردات در شش ماهه نخست سال جاری
دهقان دهنوی از کاهش ۱۵ درصدی واردات در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ خبر داد و گفت: «در شش ماهه اول امسال، ارزش واردات ۲۸ میلیارد و ۳۶۷ میلیون دلار بوده، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال قبل ۳۳ میلیارد و ۴۶۳ میلیون دلار بود.» وی بخشی از این کاهش را نتیجه سیاستهای مدیریت واردات دانست و افزود: «از آنجایی که ۸۵ درصد واردات کشور شامل مواد اولیه و کالاهای سرمایهای است، کاهش واردات لزوماً نشانه بهبود اقتصادی نیست.»
وی اعلام کرد که مجموع حجم تجارت کشور در این دوره با ۹ درصد کاهش به ۵۴ میلیارد دلار رسیده است، اما تراز تجاری بهبود قابل توجهی داشته است. در حالی که تراز تجاری در نیمه اول سال ۱۴۰۳ حدود ۷.۵ میلیارد دلار منفی بود، انتظار میرود در نیمه دوم سال عملکرد صادرات بهتر شود.
هدفگذاری رشد ۲۳ درصدی صادرات در برنامه هفتم توسعه
رئیس سازمان توسعه تجارت تصریح کرد که در برنامه هفتم توسعه، رشد ۲۳ درصدی صادرات هدفگذاری شده است. وی با اشاره به موانع داخلی و خارجی، تأکید کرد که با برنامهریزی و تلاش، در مسیر تحقق این هدف حرکت میکنیم.
برگزاری روز ملی صادرات در پایان مهرماه
دهقان دهنوی در پایان اعلام کرد که بیست و نهمین دوره آیین روز ملی صادرات در پایان مهرماه برگزار خواهد شد. شعار امسال این رویداد “تجارت هوشمندانه، تولید صادراتمحور” انتخاب شده و در آن از صادرکنندگان نمونه کشور تقدیر خواهد شد.
منبع: تابناک


