رتبه‌سنجی ارائه خدمات بانکی مبتنی بر سوابق مالیاتی

به گزارش پیمانکار به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، معاون فناوری‌های مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور اعلام کرد که نظام رتبه‌بندی برای ارائه خدمات تسهیلات بانکی بر اساس سوابق مالیاتی مودیان در حال اجرا است. این طرح با هدف بهبود فرآیند اعطای تسهیلات و جلوگیری از سوء استفاده‌های مالیاتی طراحی شده است.

محمد قانع پسند فومنی، معاون فناوری‌های مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور، در این خصوص اظهار داشت که رتبه‌بندی، مبنای اصلی ارائه تسهیلات در بسیاری از کشورها است و بر اساس رفتار مودی و سوابق اقتصادی او انجام می‌شود. وی با اشاره به اینکه در گذشته اعطای تسهیلات بیشتر بر اساس اسناد سنتی یا روابط غیررسمی صورت می‌گرفت، افزود: با تصویب قانون حوزه اعتبارسنجی، شرکت‌هایی تحت نظارت بانک مرکزی تشکیل شده‌اند که اطلاعات مالی و رفتاری افراد را به صورت قانونی جمع‌آوری می‌کنند.

این مقام مسئول با تشریح فرآیند اعتبارسنجی، گفت: داده‌هایی نظیر سطح گردش مالی، سوابق چک‌های برگشتی، نکول در بازپرداخت تسهیلات قبلی و سایر موارد مشابه در تعیین رتبه اعتباری افراد مؤثر هستند. بر اساس این ارزیابی‌ها، شرایط اعطای وام مشخص می‌شود. هدف اصلی این است که افراد خوش‌حساب بتوانند با شرایط بهتری وام دریافت کنند، در حالی که افراد بدحساب ممکن است از تسهیلات محروم شوند یا با ارائه ضمانت‌های سنگین‌تر امکان دریافت وام داشته باشند.

قانع پسند فومنی با اشاره به اینکه اعتبارسنجی از چند سال پیش آغاز شده بود و صرفاً بر مبنای داده‌های بانکی انجام می‌گرفت، تصریح کرد: سازمان امور مالیاتی حدود دو سال پیش به صورت پیشگامانه اعلام کرد که داده‌های مربوط به رفتار مالیاتی مودیان را نیز در اختیار شبکه بانکی و بانک مرکزی قرار خواهد داد تا فرآیند رتبه‌بندی و اعتبارسنجی متقاضیان دریافت تسهیلات بانکی بر پایه شاخص‌های مالیاتی تکمیل شود. پس از شش ماه جلسات مکرر با بانک مرکزی و شرکت اعتبارسنجی، در نهایت ۳۰ شاخص از رفتار مالیاتی اشخاص در اختیار بانک مرکزی قرار گرفت.

وی با بیان اینکه بیش از یک سال است که از داده‌های مالیاتی در محاسبه رتبه اعتباری افراد به‌طور مستمر استفاده می‌شود، تاکید کرد: سهم این داده‌ها در فرآیند سنجش اعتبار بیش از ۷۰ درصد است. به عبارت دیگر، بخش عمده‌ای از شاخص‌های رتبه‌بندی اعتباری بر پایه اطلاعاتی است که سازمان امور مالیاتی در اختیار بانک مرکزی قرار داده است. این امر نشان‌دهنده اهمیت اطلاعات مالیاتی در تعیین صلاحیت افراد برای دریافت تسهیلات است.

معاون فناوری‌های مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور هشدار داد: افرادی که در حوزه مالیات، درآمد واقعی خود را به دقت گزارش نمی‌دهند یا با وجود داشتن درآمد، مالیات خود را به‌موقع پرداخت نمی‌کنند و حتی مرتکب فرار مالیاتی می‌شوند، با افت محسوس رتبه اعتباری مواجه شده و عملاً امکان دریافت تسهیلات بانکی را از دست می‌دهند.

قانع پسند فومنی در ادامه با اشاره به سازوکار تکمیلی که به فرآیند اعتبارسنجی اضافه شده است، توضیح داد: علاوه بر اعتبارسنجی عمومی مبتنی بر داده‌های سازمان امور مالیاتی، قانون‌گذار سازوکاری تکمیلی را نیز در نظر گرفته تا بانک‌ها به‌صورت مصداقی نیز بدانند هر تسهیلات برای چه هدفی تخصیص می‌یابد. به گفته وی، رتبه اعتباری عمومی خوش‌حسابی یا بدحسابی متقاضی را نشان می‌دهد، اما در مورد تسهیلاتی که برای خرید مواد اولیه یا ماشین‌آلات خطوط تولید اعطا می‌شود، لازم است مقصد مصرف پیش از پرداخت به طور دقیق احراز شود.

وی با اشاره به روش‌های سنتی احراز هدف تسهیلات، گفت: در گذشته این موضوع به روش سنتی و از طریق دریافت فاکتور یا پیش‌فاکتور به صورت کاغذی انجام می‌شد. اما اکنون با استفاده از داده‌های تکمیلی سازمان امور مالیاتی، فرآیند احراز هدف تسهیلات به صورت الکترونیکی و دقیق انجام می‌شود. این فرآیند به بانک‌ها امکان می‌دهد پیش از پرداخت مبالغ قابل توجه، اطمینان یابند که سرمایه صرفاً در مسیر تعیین‌شده به کار می‌رود و از انحراف به فعالیت‌های غیرمرتبطی نظیر خرید سهام یا سرمایه‌گذاری‌های خارج از حوزه تولید جلوگیری شود.

معاون سازمان امور مالیاتی در ادامه با اشاره به گام دوم برای ایجاد اتقان در فرآیند ارائه تسهیلات بانکی، افزود: امکان استعلام مستقیم فاکتور‌های الکترونیکی صادرشده در سامانه مودیان برای بانک‌ها فراهم شده است. متقاضی هنگام مراجعه برای دریافت تسهیلات، به‌جای ارائه اسناد کاغذی و مواجهه با مشکلات شناخته‌شده در تعاملات سنتی، تنها شماره ۲۲ رقمی صورت‌حساب خود را که در سامانه مودیان ثبت شده اعلام می‌کند.

وی افزود: بانک نیز از طریق وب‌سرویس اختصاصی که از سوی سازمان امور مالیاتی کشور در اختیارش قرار گرفته، می‌تواند صحت و اصالت این فاکتور را به‌صورت برخط استعلام کند. این سرویس که به‌طور خاص برای استعلام فاکتور الکترونیکی سامانه مودیان به کار گرفته می‌شود، به بانک‌ها اطمینان می‌دهد که درخواست تسهیلات بر مبنای یک معامله واقعی و مستند ثبت شده است.

این اقدامات در راستای شفاف‌سازی و کارآمدی بیشتر فرآیند اعطای تسهیلات بانکی و جلوگیری از سوء استفاده‌های احتمالی صورت می‌گیرد. سازمان امور مالیاتی کشور با ارائه داده‌های مالیاتی به بانک مرکزی و شبکه بانکی، نقش مهمی در بهبود رتبه‌بندی اعتباری افراد و تخصیص بهینه منابع مالی ایفا می‌کند. این رویکرد نه تنها به نفع نظام بانکی و اقتصادی کشور است، بلکه می‌تواند به افزایش اعتماد عمومی به نظام مالیاتی و تشویق مودیان به پرداخت به موقع مالیات‌ها منجر شود.

منبع: خبرگزاری صدا و سیما