ضرورت مدیریت بهینه منابع آب در بخش کشاورزی
به گزارش پیمانکار به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، صفدر نیازی شهرکی، معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی، در ششمین نشست سازگاری با خشکی و خشکسالی استان زنجان، بر ضرورت مدیریت بهینه منابع آب به منظور تامین امنیت غذایی و افزایش بهرهوری در بخش کشاورزی تاکید کرد. وی امنیت غذایی را یکی از ارکان اصلی امنیت ملی برشمرد و خاطرنشان کرد که دستیابی به این هدف، مستلزم اتخاذ رویکردهای نوین و کارآمد در زمینه مصرف آب است.
نیازی شهرکی، آب را به عنوان مهمترین عامل و در عین حال محدودیت اصلی در توسعه کشاورزی معرفی کرد. او اظهار داشت که با اجرای سیاستهای بهینه در مصرف آب، میتوان ضمن کاهش میزان برداشت از منابع آبی، بهرهوری آب در بخش کشاورزی را به طور قابل توجهی افزایش داد. این امر، به ویژه در شرایطی که کشور با محدودیت منابع آب تجدیدپذیر مواجه است، از اهمیت بسزایی برخوردار است.
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی، با اشاره به تکالیف وزارت جهاد کشاورزی در برنامه هفتم توسعه اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی کشور، اظهار داشت که این وزارتخانه موظف است بهرهوری آب کشاورزی را ارتقا دهد. وی تاکید کرد که این موضوع، بارها مورد تاکید رهبر معظم انقلاب نیز قرار گرفته است که نشاندهنده اهمیت و اولویت آن در سطح کلان کشور است.
نیازی شهرکی در ادامه سخنان خود، ضمن اشاره به اقدامات مثبت انجام شده در استان زنجان در زمینههای آب و خاک و آبخیزداری، بر لزوم تداوم و تقویت این اقدامات تاکید کرد. وی خواستار مدیریت هرچه بهتر منابع و مصرف آب در بخش کشاورزی استان زنجان شد تا این استان بتواند به عنوان الگویی موفق در زمینه سازگاری با خشکسالی در سطح کشور مطرح شود.
در این نشست، اکبر کرامتی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان، گزارشی از وضعیت آب و خاک استان و برنامهها و اقدامات انجام شده در راستای سازگاری با خشکی و خشکسالی ارائه کرد. وی به تشریح اقدامات صورت گرفته در این زمینه پرداخت و از جمله این اقدامات به تشکیل کمیتههای فنی و تخصصی، مطالعات خاک، هوشمندسازی سامانههای نوین آبیاری، اجرای پروژههای انتقال آب، تامین آب با ساخت استخرهای معیشتی، اصلاح ارقام بذری مقاوم گندم، کشتهای جایگزین با محصولات کمآببر و زودرس، کشت نشایی، اجرای کشاورزی حفاظتی و مدیریت بقایای گیاهی اشاره کرد.
هوشمندسازی سامانههای نوین آبیاری، با استفاده از فناوریهای پیشرفته، امکان پایش دقیق میزان آب مورد نیاز گیاهان را فراهم میکند و از هدر رفت آب جلوگیری میکند. اجرای پروژههای انتقال آب نیز با هدف تامین آب مورد نیاز مناطق کمآب، نقش مهمی در توسعه کشاورزی پایدار ایفا میکند.
اصلاح ارقام بذری و استفاده از ارقام مقاوم به خشکی، یکی دیگر از راهکارهای مهم در سازگاری با کمآبی است. این ارقام، با نیاز آبی کمتر و مقاومت بیشتر در برابر تنشهای خشکی، میتوانند عملکرد مناسبی داشته باشند. کشتهای جایگزین با محصولات کمآببر و زودرس نیز با هدف کاهش مصرف آب و افزایش بهرهوری در واحد سطح، مورد توجه قرار گرفتهاند.
کشاورزی حفاظتی با حفظ بقایای گیاهی بر روی سطح خاک، به حفظ رطوبت خاک، کاهش فرسایش و بهبود ساختمان خاک کمک میکند. این روش، ضمن کاهش مصرف آب، به حفظ پایداری تولید در شرایط کمآبی نیز کمک میکند.
با توجه به اهمیت روزافزون مدیریت منابع آب در بخش کشاورزی، لازم است که تمامی ذینفعان، از جمله کشاورزان، محققان، مسئولان و سیاستگذاران، با همکاری و همافزایی، در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار در این بخش گام بردارند.
در پایان این نشست، بر ضرورت تداوم و گسترش همکاریها بین دستگاههای مختلف در زمینه مدیریت منابع آب و سازگاری با خشکسالی تاکید شد. همچنین، بر لزوم اطلاعرسانی و آموزش کشاورزان در زمینه روشهای نوین آبیاری و مدیریت مصرف آب تاکید شد. این اقدامات، میتوانند به افزایش آگاهی کشاورزان و تشویق آنها به استفاده از روشهای بهینه مصرف آب کمک کنند.
توجه به این نکته ضروری است که مدیریت منابع آب در بخش کشاورزی، یک فرآیند پیچیده و چندوجهی است که نیازمند رویکردی جامع و یکپارچه است. در این راستا، لازم است که تمامی جنبههای مرتبط با آب، از جمله تامین، توزیع، مصرف و پساب، به طور هماهنگ و متوازن مورد توجه قرار گیرند.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما


