نقش و مشارکت ایران در فرایند چندقطبیسازی
به گزارش پیمانکار به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، ایران با عضویت در سازمانهای بینالمللی بریکس، شانگهای و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، موقعیت نوینی در راستای تحولات چندقطبی شدن اقتصاد و سیاست بینالمللی کسب کرده است. این تحولات در حالی رخ میدهد که فرآیند چندقطبیسازی در عرصه جهانی، به ویژه از طریق سازوکارهای سازمانهای بینالمللی و منطقهای، در سالهای اخیر شتاب فزایندهای به خود گرفته است.
**تحلیل نقش ایران در فرآیند چندقطبیسازی**
پدیده چندقطبیسازی به عنوان یک روند کلان در عرصه بینالمللی، بیانگر توزیع مجدد قدرت از یک یا دو قطب مسلط به سمت مجموعهای از قدرتهای منطقهای و بینالمللی است. این فرآیند، که ناشی از تغییر در موازنه قدرت جهانی و ظهور بازیگران جدید با تواناییهای اقتصادی، سیاسی و نظامی قابل توجه است، پیامدهای گستردهای برای نظام بینالملل دارد.
ایران به عنوان یک بازیگر مهم در منطقه غرب آسیا، با درک صحیح از این تحولات و تلاش برای انطباق با شرایط جدید، گامهای مهمی در جهت ایفای نقش فعال در فرآیند چندقطبیسازی برداشته است. عضویت در سازمانهای بینالمللی و منطقهای نظیر بریکس، سازمان همکاری شانگهای و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، نشاندهنده رویکرد راهبردی ایران در راستای تقویت جایگاه خود در نظام بینالملل و بهرهبرداری از فرصتهای ناشی از چندقطبیسازی است.
**سازمان بریکس و نقش ایران**
بریکس، به عنوان یک گروه متشکل از اقتصادهای نوظهور بزرگ جهان (برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی)، نقش مهمی در شکلدهی به نظم نوین جهانی ایفا میکند. این سازمان، که هدف آن تقویت همکاریهای اقتصادی، سیاسی و امنیتی بین اعضا است، به تدریج در حال تبدیل شدن به یک وزنه تعادل در برابر قدرتهای سنتی غرب است.
پیوستن ایران به بریکس، فرصتهای جدیدی را برای توسعه همکاریهای اقتصادی و تجاری با کشورهای عضو این سازمان فراهم میکند. دسترسی به بازارهای بزرگ و متنوع، جذب سرمایهگذاری خارجی، انتقال فناوری و دانش فنی، و تسهیل تجارت و ترانزیت کالا، از جمله مزایای عضویت ایران در بریکس است. علاوه بر این، حضور در این سازمان، به ایران امکان میدهد تا در تصمیمگیریهای مربوط به مسائل جهانی و منطقهای مشارکت فعال داشته باشد و از منافع خود دفاع کند.
**سازمان همکاری شانگهای و مزایای عضویت ایران**
سازمان همکاری شانگهای (SCO) نیز یکی دیگر از سازمانهای مهم بینالمللی است که ایران به عضویت آن درآمده است. این سازمان، که با هدف تقویت همکاریهای امنیتی، اقتصادی و فرهنگی بین کشورهای عضو تاسیس شده است، نقش مهمی در حفظ ثبات و امنیت منطقه اوراسیا ایفا میکند.
عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای، فرصتهای جدیدی را برای مقابله با تهدیدات امنیتی مشترک، مبارزه با تروریسم و افراطگرایی، و تقویت همکاریهای دفاعی و امنیتی با کشورهای عضو فراهم میکند. همچنین، حضور در این سازمان، به ایران امکان میدهد تا در پروژههای زیربنایی و توسعهای منطقه مشارکت داشته باشد و از مزایای اقتصادی و تجاری آن بهرهمند شود.
**اتحادیه اقتصادی اوراسیا و چشماندازهای همکاری**
اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) نیز یک سازمان منطقهای است که با هدف ایجاد یک بازار مشترک و تسهیل تجارت و سرمایهگذاری بین کشورهای عضو (روسیه، بلاروس، قزاقستان، ارمنستان و قرقیزستان) تاسیس شده است. عضویت ایران در این اتحادیه، فرصتهای جدیدی را برای توسعه همکاریهای اقتصادی و تجاری با کشورهای عضو فراهم میکند.
کاهش تعرفهها و موانع تجاری، تسهیل ترانزیت کالا، و ایجاد فرصتهای جدید برای سرمایهگذاری، از جمله مزایای عضویت ایران در اتحادیه اقتصادی اوراسیا است. علاوه بر این، حضور در این اتحادیه، به ایران امکان میدهد تا به یک بازار بزرگ و رو به رشد دسترسی پیدا کند و صادرات خود را افزایش دهد.
**چالشها و فرصتهای پیش روی ایران**
با وجود فرصتهای فراوانی که عضویت در سازمانهای بینالمللی و منطقهای برای ایران فراهم میکند، چالشهایی نیز در این مسیر وجود دارد. تحریمهای اقتصادی، فشارهای سیاسی، و رقابت با سایر کشورها، از جمله چالشهایی هستند که ایران باید برای بهرهبرداری کامل از فرصتهای ناشی از چندقطبیسازی با آنها مقابله کند.
با این حال، با برنامهریزی دقیق، دیپلماسی فعال، و استفاده از ظرفیتهای داخلی، ایران میتواند بر این چالشها غلبه کند و نقش موثری در شکلدهی به نظم نوین جهانی ایفا کند. تقویت اقتصاد ملی، توسعه روابط با کشورهای همسایه و منطقه، و تعامل سازنده با جهان، از جمله راهکارهایی هستند که میتوانند به ایران در این مسیر کمک کنند.
در نهایت، فرآیند چندقطبیسازی یک واقعیت اجتنابناپذیر در عرصه بینالمللی است و ایران با درک صحیح از این فرآیند و تلاش برای انطباق با شرایط جدید، میتواند جایگاه خود را در نظام بینالملل ارتقا دهد و از منافع خود دفاع کند.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
نوشته های مشابه
