پیشنهاد حذف کامل بهره از نظام بانکی
به گزارش وبسایت پیمانکار به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، غلامرضا مصباحیمقدم، رئیس کمیته فقهی بانک مرکزی، در سیوپنجمین همایش بانکداری اسلامی، با طرح پیشنهادی جنجالی خود مبنی بر حذف کامل بهره از نظام بانکی و الزام بازگشت ۱۰۰ درصد ارز صادراتی، چالشهای اساسی اقتصاد ایران را به چالش کشید. وی با انتقاد شدید از ساختار کنونی بانکداری، سیستم بهرهمحور را فاقد توجیه شرعی و اقتصادی دانسته و آن را عامل اصلی بیثباتیهای اقتصادی خواند.
مصباحیمقدم با اشاره به اینکه آنچه در عمل از اجرای قانون بانکداری بدون ربا حاصل شده استمرار بهره پول است، به تداوم پرداخت بهره به سپردهگذاران و وامگیرندگان اشاره کرد. به گفته وی، نرخ بهره بانکی در مقایسه با نرخ تورم واقعی منفی است، به این معنی که کاهش قدرت خرید پول به سپردهگذاران جبران نمیشود. وی با استناد به دیدگاه امام خمینی (ره) در مورد ضرورت جلوگیری از سودآوری پول، وضعیت کنونی را مغایر با اهداف اولیه قانون بانکداری بدون ربا دانست.
رئیس کمیته فقهی بانک مرکزی، سیستم حسابداری تعهدی را نیز مورد انتقاد قرار داد و آن را ناسازگار با اصول بانکداری بدون ربا توصیف کرد. وی معتقد است که در سیستم موجود، سود تحقق یافته از فعالیتهای اقتصادی به بانکها نمیرسد و تعهدات بازگشت مبالغ ثبت میشود، بدون آنکه سود واقعی حاصل از سرمایهگذاریها محاسبه شود. وی تاکید کرد که نرخ بهره یک متغیر برونزا و هزینه برای تولیدکننده است، در حالی که سود، یک متغیر درونزا و سهم بنگاه اقتصادی پس از کسر کلیه هزینههاست.
مصباحیمقدم با اشاره به غلبه مرابحه در تأمین مالی فعلی، از تعیین سود در زمان انعقاد قرارداد انتقاد کرد و این رویکرد را با وجود شرعی بودن، به دلیل احتمال عدم بازپرداخت وام، عامل عدم اطمینان در نظام بانکی دانست. وی از بانک مرکزی خواست تا برای حل مسئله “سود پول” راهکاری عملیاتی ارائه دهد و از همه متخصصان و صاحبنظران درخواست کرد تا پیشنهادهای خود را برای حذف بهره از سیستم بانکی ارائه نمایند.
در بخش دیگری از سخنان خود، وی به چالشهای بازار ارز پرداخت. با استناد به گزارش وزیر اقتصاد سابق، وی به وجود مازاد ارز در تراز بازرگانی ایران اشاره کرد و پرسید که با وجود این مازاد، چرا نرخ ارز ناپایدار است؟ وی با انتقاد از دخالت بازار غیررسمی ارز در تعیین قیمت، بازار آزاد ارز را به عنوان منبع تأمین ارز قاچاق معرفی کرد و نقص در اجرای قانون پیمانسپاری ارزی را عامل اصلی بیثباتی دانست.
مصباحیمقدم با انتقاد از عرضه ۶۰ درصدی ارز صادراتی به بانک مرکزی و عدم عرضه به موقع آن، پیشنهاد کرد که ۱۰۰ درصد ارز حاصل از صادرات به مرکز مبادله ارز برود تا ثبات به بازار ارز بازگردد. به اعتقاد وی، تاخیر در عرضه ارز از سوی صادرکنندگان، بهمنظور ایجاد کمبود و افزایش قیمت انجام میشود. وی این موضوع را عاملی برای طولانی شدن زمان ثبت سفارشها و اجبار واردکنندگان به خرید ارز از بازار آزاد دانست. در نهایت، وی از رئیس کل بانک مرکزی و وزیر اقتصاد خواست تا لایحهای برای الزام عرضه ۱۰۰ درصد ارز صادراتی ارائه دهند. وی به دوره مدیریت آقای فرزین و سیاستهای تثبیت قیمتها در آن دوره اشاره کرد و وضعیت کنونی را با بیثباتیهای آن زمان مقایسه نمود. این اظهارات، بحثهای گستردهای را در مورد اصلاحات ساختاری در نظام بانکی و بازار ارز ایران در پی خواهد داشت.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
نوشته های مشابه
