افزایش ۳۵ درصدی تولید نیروگاههای مقیاس کوچک در تابستان
به گزارش پیمانکار به نقل از خبرگزاری مهر، زهرا اسماعیلزاده، مجری طرح تولید پراکنده و انرژیهای تجدیدپذیر شرکت توانیر، با ارائه گزارشی جامع از برنامهها و چالشهای پیش روی توسعه مولدهای مقیاس کوچک در ایران، بر اهمیت تولید برق از طریق این نیروگاهها به عنوان راهکاری کلیدی در تنوعبخشی به سبد تولید برق و تأمین امنیت انرژی کشور تأکید کرد. وی خاطرنشان ساخت که وزارت نیرو با اتخاذ سیاستهای راهبردی گوناگون، توسعه این بخش را در اولویت قرار داده است.
اسماعیلزاده، تدوین و اجرای این سیاستها را با هدف تسهیل فرآیند سرمایهگذاری، کاهش تصدیگری دولت، ارتقای تابآوری شبکه و افزایش ظرفیت تولید برق کشور، بهویژه در زمان اوج مصرف، ضروری دانست. وی مولدهای مقیاس کوچک را نمادی از جلب مشارکت بخش خصوصی در توسعه زیرساختهای ملی تلقی کرد.
در این گزارش، ضمن تشریح اقدامات توسعهای با محوریت امکان انعقاد قراردادهای دوجانبه و عرضه در بورس انرژی، تلاش شده تا روند توسعه نیروگاههای خودتأمین، افزایش تولید در پیک تابستان ۱۴۰۴ و چالش تأمین سوخت پایدار نیروگاهی مورد بررسی قرار گیرد و تصویری جامع از عملکرد، ظرفیتها، اقدامات اجرایی و چالشهای موجود در حوزه تولید پراکنده ارائه شود.
به منظور کاهش تصدیگری دولت و حمایت از نیروگاههای مقیاس کوچک، تمامی این نیروگاهها از ابتدای سال جاری مجاز به فروش ۵۰ درصد از برق تولیدی خود در قالب قراردادهای دوجانبه یا از طریق بورس انرژی با معافیت خریداران از برنامههای مدیریت مصرف شدهاند. این اقدام به گفته اسماعیلزاده، نقطه عطفی در کاهش بار مالی دولت و ایجاد فضای رقابتی در بخش تولید برق به شمار میرود.
این اقدام با هدف تسهیل سرمایهگذاری و افزایش سهم نیروگاههای مقیاس کوچک در تأمین برق کشور صورت گرفته است. بر اساس این سیاست، نرخ خرید برق برای نیروگاههای واقع در نقاط اولویتدار شبکه، متناسب با ضریب دسترسی ماهانه نیروگاه و بدون تمایز بین تجهیزات نو و مستعمل تعیین میشود.
مجری طرح تولید پراکنده و انرژیهای تجدیدپذیر شرکت توانیر تصریح کرد که امکان عرضه برق این نیروگاهها در بورس انرژی و از طریق قراردادهای دوجانبه فراهم شده و مصرفکنندگان طرف قرارداد نیروگاهها از شمول طرحهای مدیریت مصرف معاف شدهاند. وی انعقاد قرارداد مستقیم میان تولیدکننده و مصرفکننده را علاوه بر افزایش شفافیت مالی، موجب کوتاهتر شدن دوره بازگشت سرمایه و تقویت انگیزه بخش خصوصی در ورود به این حوزه دانست.
در پی اجرای مصوبات وزارت نیرو و ایجاد سازوکار رقابتی فروش برق، انرژی تولیدی بیش از ۵۸۰ مگاوات نیروگاه مقیاس کوچک در مرداد ماه گذشته در معاملات تابلوی برق آزاد بورس انرژی عرضه شد. این اقدام، به گفته اسماعیلزاده، ابزاری مؤثر برای کشف قیمت عادلانه است که با ایجاد سازوکاری موثر برای ارتقای شفافیت، جذب نقدینگی و تقویت رقابتپذیری، بستر توسعه پایدار مبادلات برق را فراهم میکند.
توسعه نیروگاههای خودتأمین، از سیاستهای کلیدی در تأمین پایدار برق صنایع و کاهش بار شبکه سراسری است. بر اساس مصوبات اخیر، در صورت واگذاری زمین توسط شرکت شهرکهای صنعتی و احراز توان مالی سرمایهگذاران، پروانه احداث نیروگاه معادل نیاز مصرفی شهرک صنعتی صادر خواهد شد. مازاد تولید این نیروگاهها نیز با قابلیت عرضه در بورس انرژی یا قراردادهای دوجانبه، به منبع درآمد برای سرمایهگذاران تبدیل شده و با توجه به احداث در محل مصرف، منجر به بهرهمندی از مزایای نیروگاههای مذکور میشود.
با اشاره به ابلاغیه معاون برق و انرژی وزارت نیرو در سال ۱۴۰۴، فرآیند انتشار گواهی ظرفیت در جهت تسویه مطالبات نیروگاهی اجرایی شده است. فرآیند انتشار و فروش این گواهی در اغلب شرکتهای برق منطقهای در حال انجام است و تاکنون ۳۳/۳۸ مگاوات گواهی ظرفیت به فروش رسیده که منابع مالی حاصل از آن صرفاً در حوزه نیروگاههای مقیاس کوچک و پرداخت مطالبات هزینه خواهد شد.
همچنین، هماهنگی و تعامل مستمر بین وزارت صمت و وزارت نیرو در جهت توسعه نیروگاههای مقیاس کوچک وجود دارد. پیـرو هماهنگی با وزارت صنعت، معدن و تجارت و طبق ابلاغ معاون برق و انرژی وزارت نیـرو، فرآیند تأیید درخواستهای برنامه تولید و اسناد اجـزاء و قطعات مولدهای نیروگاهی مقیاس کوچک به وسیله مدیران عامل شرکتهای برق منطقـهای و توزیع برق صادرکننده مجـوز، انجام میشود.
مجری طرح تولید پراکنده و انرژیهای تجدیدپذیر شرکت توانیر هدفگذاری انجام شده برای برنامه هفتم توسعه را افزایش سالانه ۲۰۰ مگاوات به ظرفیت نیروگاههای مقیاس کوچک حرارتی عنوان کرد. در سال ۱۴۰۳، با بهرهبرداری از ۲۰۱.۶ مگاوات ظرفیت جدید، هدف سال نخست بهطور کامل محقق شد و در ۶ ماه نخست امسال نیز ۹/۱۸۶ مگاوات ظرفیت جدید وارد مدار شده که معادل ۴۵/۹۳ درصد از هدفگذاری سالانه است.
این نتایج نشاندهنده ظرفیت بالای بخش خصوصی و اثربخشی سیاستهای حمایتی وزارت نیرو در مدیریت اوج بار کشور است. پایش مستمر، ورود واحدهای جدید به مدار، ارتقای ضریب آمادگی، انجام تعمیرات دورهای و سیاستهای راهبردی از جمله امکان عرضه در معاملات تابلو برق آزاد موجب شده میزان انرژی تولیدی نیروگاههای مقیاس کوچک از ابتدای سال جاری نسبت به سال گذشته بیش از ۳۵ درصد افزایش یابد.
اسماعیلزاده، مهمترین چالش توسعه نیروگاههای مقیاس کوچک را تخصیص پایدار سوخت عنوان کرد. مطابق مکاتبات سال گذشته معاونت برنامهریزی وزارت نفت، تأمین سوخت برای نیروگاههای تازه احداث منوط به تحقق راندمان ۵۵ درصد مقرر در ماده (۴۲) قانون برنامه هفتم است. این الزام، به دلیل ویژگیهای فنی مولدهای مقیاس کوچک، عملاً غیرقابل تحقق بوده و در صورت استمرار، توسعه این بخش را با توقف جدی مواجه میسازد.
اصلاح تفسیر از ضوابط قانونی جهت تخصیص سوخت و طراحی سازوکارهای پایدار و متناسب با ماهیت فنی این نیروگاهها، امری ضروری و فوری است. وزارت نیرو با ایجاد مشوقهای جدید نظیر امکان فروش برق در بورس با معافیت خریدار برق از مدیریت مصرف، که نمادی از حرکت هوشمندانه در مسیر مردمیسازی صنعت برق و ارتقای امنیت انرژی است، فضای مساعدی برای جذب سرمایهگذاری در حوزه نیروگاههای مقیاس کوچک ایجاد کرده است. با توجه به تداوم توسعه این نیروگاهها، بهویژه در نواحی دارای محدودیتهای فیزیکی یا تابشی، ضرورت دارد در سطح ملی و با انجام هماهنگیهای بینبخشی، زمینه استمرار پشتیبانی از این حوزه با بهینهسازی سازوکارهای اجرایی و تفسیر صحیح مفاد قانونی فراهم شود.
منبع: خبرگزاری مهر
نوشته های مشابه
