روایتی شفاف از علل رسوب کالا؛ تجارت در بنبست تصمیمگیریها
به گزارش وبسایت پیمانکار
سید علی امامی، مدیرکل دفتر آماد و پشتیبانی سازمان توسعه تجارت، در گفتگوی تفصیلی با خبرنگار یک رسانه خبری، در مورد مشکلات مربوط به رسوب کالا در کشور صحبت کرد. او گفت که شرایط دنیا بسیار متفاوت شده است و رقابت بین زنجیرهها به جای رقابت بین برندهها و زنجیرهها، تبدیل شده است.
وی افزود که اگر بخواهیم در بازار جهانی حضور مؤثر داشته باشیم، باید در زنجیرهها نقش خوب و پایداری داشته باشیم که متأسفانه این شرایط را نداریم. زنجیرهها از ابعاد مختلفی تشکیل شدهاند؛ یک بخش جدی آن حوزه حمل و نقل است، بخش دیگر حوزه گمرک و بخش دیگر الزامات فنی مانند بهداشت، قرنطینه و استاندارد است.
امامی گفت که اگر این الزامات رعایت نشود، کالا در زنجیره متوقف میشود و نمیتواند به مقصد برسد. او همچنین تصریح کرد که سیاست گذار تجاری مستقل نیست و تحت تأثیر نهادهای دیگر قرار دارد و وحدت رویهای در این حوزه نداریم.
وی گفت که اولین عامل باعث رسوب کالا میشود، نبود استقلال سیاستگذار تجاری است. سیاستگذار به دلیل تأثیرپذیری از نهادهای دیگر، نمیتواند تصمیم مستقل بگیرد و وحدت رویهای در این حوزه نداریم. همچنین مهمترین عامل تأثیرگذار بر تجارت، سیاستهای ارزی کشور است که تحت اختیار چندین سازمان مانند بانک مرکزی، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صمت، وزارت بهداشت، سازمان برنامه و بودجه و… است.
امامی گفت که وقتی بار وارد گمرک میشود، بخشهای مختلف از جمله استاندارد، قرنطینه، بهداشت و گمرک مسئول بررسی آن هستند. هر یک از این بخشها قانون و الزامات خود را دارند و اگر رعایت نشود، کالا نمیتواند عبور کند. این باعث میشود که استقلال سیاستگذار و تصمیمگیری تجاری از بین رود و کارگروه مشترک موضوعیت خود را از دست دهد.
وی تصریح کرد که یکی از مشکلات جدی در بنادر و مرزها، قوانین متعدد است. هر دستگاهی قانون و اختیارات خود را دارد. برای مثال گمرک ماده ۱۲ دارد، مناطق آزاد ماده ۶۸ و سازمان راهداری هم مصوبات خود را اجرا میکند. تعدد این قوانین و دستگاهها باعث میشود که تجارت نتواند عملیات خود را بهدرستی انجام دهد.
امامی گفت که سیاستهای ارزی هم عامل دیگری است که باعث رسوب کالا میشود. قیمتهای تثبیتی، فساد، بازار سیاه و استفاده افراد ذینفع از تبصرههای مختلف، همه ناشی از سیاستهای ارزی غیرشفاف است. او افزود که ذینفعان متعددی در این حوزه وجود دارند که از وضعیت رسوب کالا درآمد کسب میکنند.
وی گفت که ترخیصکارانی که در آنجا حضور دارند و قواعد را بلدند، میتوانند پول نقدی دریافت کرده و کالا را ترخیص کنند، اما مسیر تجارت را آلوده میکنند. این فساد میتواند شامل همکاران ما در گمرک، حوزه راه و سایر فعالان تجارت شود و کل زنجیره را تحت تأثیر قرار دهد.
امامی تصریح کرد که راهحل اصلی، استقلال سیاستگذار تجاری است تا بتواند تصمیمگیری کند و تعیین کند که برای گمرکات چه اقداماتی باید انجام شود.
وی گفت که موضوع دیگر مربوط به نظام اعتبارسنجی است. ببینید کسی که ۵۰ سال تاجر بوده، به هر حال از نظر تمکن مالی و اعتبار اجتماعی در وضعیتی است که حاضر نیست بهراحتی تخلف کند، چون آبرو و اعتبارش برایش مهم است. اما شما همان رفتاری را که با یک تاجر باسابقه دارید، با یک فرد تازهوارد هم انجام میدهید.
امامی گفت که حوزه بازرسی و نظارت بر کالاهای ما بسیار سلیقهای شده و عمدتاً بر اساس نظر ارزیاب، کارشناس و تشخیص فردی پیش میرود، در حالی که تشخیص باید حداقلی باشد و نظام اعتبارسنجی نقش اصلی را ایفا کند.
وی گفت که سلیقهها نیز تأثیر بسیار زیادی بر تجارت ما گذاشتهاند. اگر بخواهم رتبهبندی کنم، اولین دلیل مشکلات را به وزارت صمت و بانک مرکزی برمیگردانم، بهویژه در حوزه ثبت سفارش و بعد از آن به قوانین، مقررات و تعدد دستگاهها.
امامی گفت که در ابتدای فرآیند تجارت گفته میشود همه اسناد باید معتبر باشد، ارز تأمین شود، ثبت سفارش انجام شود و بعد کالا وارد کشور شود. وقتی تمام این مراحل انجام شد، کالا وارد میشود، اما بانک مرکزی ممکن است تا ۲۰۰ روز طول بکشد تا ارز را تأمین کند. در این شرایط، تجارت فرد عملاً ملغی میشود.
وی گفت که تعدد تصمیم گیری، کارکرد سامانهها را زیر سوال میبرد. اگر بخواهیم در سامانهها رشد داشته باشیم، باید در نظام تصمیمگیری ما استحکام باشد و بهروز باشد تا بتوانیم سامانهها را بهطور صحیح کار کند.
امامی گفت که پراکنش جغرافیایی گمرکات یک مسئله مهم است. پراکنش گمرکات ما واقعاً مناسب نیست. اخیراً مصوب شده که تعداد آنها کاهش یابد اما این پراکنش گسترده خود باعث ایجاد معضلات جدید میشود.
وی گفت که میزان رسوب کالا در کشور مشخص است و این موضوع مهم است که کالا چه مدت میماند. در ایران، برخی دستگاهها فقط عدد رسوب را اعلام میکنند، در حالی که مدت ماندگاری را باید گمرک اعلام کند.
امامی گفت که اعلام شده که هدف این است که زمان ماندگاری به هفت روز برسد که اقدام بسیار خوبی است. برای همه این موضوعات راهحل وجود دارد.
منبع: وبسایت مهر نیوز
نوشته های مشابه
