معضل خدمات پس از فروش در بازار خودرو ایران
به گزارش وبسایت پیمانکار به نقل از تابناک؛
بازار خودروی ایران در سالهای اخیر با کمبود شدید قطعات یدکی روبرو شده است. تحریمها و محدودیتهای ارزی واردات قطعات اصلی را با چالش مواجه کرده و تولیدات داخلی نیز نتوانستهاند نیاز کامل بازار را برآورده کنند. برای مثال، قطعات یدکی خودروهای خارجی مانند پژو ۲۰۰۸ و هیوندای النترا به سختی در نمایندگیها یافت میشود و بسیاری از مالکان خودرو مجبور به تهیه این قطعات از بازار آزاد با قیمتهای بالا یا به صورت غیررسمی هستند.
بررسیها نشان میدهد قیمت برخی قطعات، مانند دیسک و صفحه کلاچ خودروهای وارداتی، در بازار آزاد گاهی تا دو برابر نرخ رسمی کارخانه فروخته میشود.
ضعف تولید داخل و تأخیر در تحویل قطعات
شرکتهای خودروسازی داخلی نیز با مشکل تأمین قطعه مواجه هستند. تحویل قطعات مهمی مانند جلوبندی و دیسک و صفحه کلاچ برای خودروهای تولید داخل، گاهی چندین هفته یا حتی چند ماه به طول میانجامد. یکی از دارندگان خودروهای داخلی در تهران میگوید: «خودروی من دچار مشکل تعلیق شد و پس از دو هفته پیگیری، نمایندگی اعلام کرد قطعه موجود نیست. مجبور شدم آن را از بازار آزاد با سه برابر قیمت بخرم.»
کارشناسان صنعت خودرو معتقدند که بخش بزرگی از این مشکل به تولید قطعات بیکیفیت و نبود لوازم یدکی استاندارد داخلی مربوط میشود. دوام و کیفیت بسیاری از قطعات موجود در بازار با نمونههای اصلی وارداتی قابل مقایسه نیست که این موضوع باعث نارضایتی مشتریان و افزایش هزینههای تعمیرات شده است. این در حالی است که صنعت قطعهسازی ایران در گذشته از کیفیت بالایی برخوردار بود و حتی به صادرات میپرداخت، اما تحریمها، فرسودگی دستگاهها و بدهی به قطعهسازان، این صنعت را با زیانهای جدی مواجه کرده و حتی منجر به تعدیل نیروی کار شده است.
خدمات پس از فروش، مشتریان را راضی نمیکند
ضعف در خدمات پس از فروش، یکی دیگر از مشکلات بازار خودرو است. مشتریان اغلب با پاسخهایی مانند «قطعه موجود نیست» یا «حداقل دو هفته زمان میبرد» مواجه میشوند. نبود شفافیت در قیمتگذاری و توزیع قطعات، اعتماد مشتریان را کاهش داده و آنها را به سمت تعمیرکاران آزاد و بازار غیررسمی سوق داده است؛ بازاری که اصالت و کیفیت قطعات در آن هیچ تضمینی ندارد. یک کارشناس حوزه خودرو میگوید: «تا زمانی که یک شبکه خدمات پس از فروش حرفهای شکل نگیرد، مشتریان مجبورند هزینههای بالاتر و ریسک استفاده از قطعات نامطمئن را بپذیرند.»
تجربه جهانی و راهکارهای موفق
در کشورهای پیشرفته، شرکتهای خودروسازی با ایجاد شبکه گسترده خدمات و انبارهای قطعات، زمان دسترسی مشتریان به لوازم یدکی را به حداقل رساندهاند. نمونههایی مانند تویوتا و هیوندای نشان میدهند که وجود انبار مرکزی و سیستم لجستیک پیشرفته، اعتماد مشتری را افزایش و هزینههای تعمیر را کاهش میدهد. به عقیده کارشناسان، پیادهسازی چنین سیستمهایی در ایران میتواند بخش زیادی از مشکلات کمبود قطعات و نارضایتی مشتریان را حل کند.
کارشناسان داخلی نیز راهکارهایی مانند افزایش تولید داخلی قطعات باکیفیت، تسهیل واردات، شفافسازی قیمتها و بهبود خدمات پس از فروش را برای عبور از بحران فعلی پیشنهاد میکنند. همچنین ایجاد یک سیستم آنلاین برای پیگیری قطعات و اطلاعرسانی دقیق به مشتریان میتواند از بیاعتمادی و سردرگمی آنها بکاهد.
کمیابی قطعات و ضعف خدمات پس از فروش، تنها یک مشکل اقتصادی نیست، بلکه یک چالش استراتژیک در صنعت خودروی ایران به شمار میرود. تا زمانی که سیاستها و ساختار توزیع اصلاح نشود، مشتریان همچنان با نارضایتی، هزینههای اضافی و تجربه منفی مواجه خواهند بود و این مسئله در تصمیمگیری آنها برای خرید خودروهای داخلی یا خارجی تردید ایجاد میکند.
منبع: تابناک


