چه عواملی باعث جهش ارزی در کشور میشود؟
به گزارش وبسایت پیمانکار، سید محمد سادات حسینی، کارشناس حوزه اقتصاد، گفت که جهشهای ارزی در کشور، نتیجه چهار عامل زیربنایی در اقتصاد است.
این کارشناس حوزه اقتصاد بیان کرد که بیثباتی نرخ ارز در کشور، یک پدیده تکعاملی نیست و نمیتوان آن را صرفاً با رفع تحریم یا دستورات پلیس درمان کرد. برای درمان این بیماری، باید ابتدا ۴ لایه زیر را تفکیک و شناسایی کرد.
اولین لایه فشار، عامل ساختاری و خارجی است که ناشی از اخراج ایران از چرخه رسمی دلار و فقدان یک نظام پرداخت رسمی است. وابستگی شدید تسویههای ارزی کشور به کانالهای غیررسمی و لنگر شدن تجارت کشور به درهم امارات، باعث شده تا کوچکترین فشار خارجی بر تراستیها یا شبکه صرافیها در دبی، به شوک ارزی در تهران تبدیل شود. همچنین عدم تطابق ارزی همچون درآمد به یوآن و مخارج به درهم، هزینه تبدیل و ریسک را بالا برده است.
عامل دوم، پولی و بانکی است که در داخل کشور و توسط نظام بانکی فعال میشود. بانکهای ناتراز بهویژه خصوصی با خلق پول بدون پشتوانه و هدایت آن به سمت سفتهبازی، سوخت لازم برای آتش تورم را فراهم میکنند. همزمان، دولتها برای جبران کسری بودجه، با دستکاری نرخ تسعیر و گران سازی محاسباتی ارز، ناخودآگاه به بازار سیگنال گرانی میدهند و چرخه معیوب کسری بودجه-تورم را بازتولید میکنند.
عامل سوم، تجاری است که به رفتار ذینفعان صادراتی بازمیگردد. ناطرازی در بازگشت ارز صادراتی مانند پرونده ۹۶ میلیارد دلاری، باعث شده تا با وجود آمار بالای صادرات روی کاغذ، دست بانک مرکزی در بازار حواله خالی بماند. صادرکنندگانی که از انرژی یارانهای و ریالی استفاده میکنند اما ارز خود را خارج از چرخه نگه میدارند، عملاً سمت عرضه بازار را دچار قحطی مصنوعی میکنند.
عامل چهارم، بنیادین و رفتاری است که عمیقتر و ریشه در واقعیتهای فیزیکی و روانی دارد. تبدیل شدن دلار به کالای سرمایهای توسط مردم به دلیل نرخ بهره حقیقی منفی و بیاعتمادی، تقاضای احتیاطی عظیمی را شکل داده که میلیاردها دلار را در خانهها حبس کرده است. بنابراین، گرانی ارز برآیندِ تنگنای کانالهای خارجی، پمپاژ نقدینگی بانکی، نشت ارز صادراتی و ناطرازی انرژی و اعتماد است.
منبع: (وبسایت مهر نیوز)
نوشته های مشابه
