جدول اسلامپ استاندارد بتن برای سقف، ستون و فونداسیون؛ راهنمای انتخاب روانی مناسب (آپدیت مبحث نهم)
به گزارش وبسایت پیمانکار، یکی از چالشهای همیشگی مهندسان ناظر و مجریان در پروژههای عمرانی، ایجاد تعادل میان کارایی (روانی) بتن و حفظ مقاومت فشاری آن است. تعیین اسلامپ (Slump) مناسب برای اجزای مختلف سازه نظیر سقف، ستون و فونداسیون، نه تنها بر سهولت اجرا تأثیرگذار است، بلکه مستقیماً با دوام و پایایی سازه در ارتباط است.
بر اساس مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ، اسلامپ بتن باید متناسب با تراکم آرماتورها، نوع قالببندی و روش بتنریزی (پمپاژ یا باکت) انتخاب شود. انتخاب نادرست این پارامتر میتواند منجر به مشکلاتی نظیر کرمو شدن بتن در ستونهای پرآرماتور (Honeycomb) یا آبانداختگی (Bleeding) در دالهای وسیع گردد.
اهمیت حیاتی کنترل اسلامپ در محل پروژه
بسیاری از فعالان صنعت ساختمان تصور میکنند که اسلامپ بالاتر همواره به معنای بتنریزی راحتتر است. اگرچه روانی بیشتر باعث سهولت در پمپاژ و پر کردن قالبها میشود، اما اگر این روانی حاصل اضافه کردن آب در پای کار باشد، نتایج فاجعهباری به دنبال خواهد داشت.
اضافه کردن آب، نسبت آب به سیمان (W/C) را برهم میزند که نتیجه آن افزایش تخلخل بتن و کاهش شدید مقاومت فشاری است. کارشناسان فنی همواره تأکید دارند که افزایش روانی نباید به قیمت کاهش دوام سازه تمام شود.
از این رو، متخصصین بتن توصیه میکنند که برای رسیدن به اسلامپ استاندارد بدون افزودن آب (که مقاومت را کم میکند)، باید در زمان خرید بتن آماده نوع روانکننده را با کارخانه بتن هماهنگ کنید. استفاده از افزودنیهای فوقروانکننده (Superplasticizers) پایه کربوکسیلاتی در طرح اختلاط اولیه، راهکاری مهندسی برای دستیابی به اسلامپهای بالا بدون افت کیفیت است.
عوامل موثر بر افت اسلامپ (Slump Loss)
نکتهای که اغلب نادیده گرفته میشود، فاصله زمانی بین تولید تا تخلیه است. عواملی مانند:
- ترافیک شهری و طولانی شدن زمان حمل
- دمای هوا (بهویژه در بتنریزی تابستانی)
- میزان رطوبت سنگدانهها
همگی باعث “افت اسلامپ” میشوند. بنابراین پیمانکاران باید اسلامپ درخواستی خود را با در نظر گرفتن این افت احتمالی (حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیمتر افت در ساعت) به کارخانه اعلام کنند.
جدول راهنمای اسلامپ استاندارد اجزای سازه
در ادامه، مقادیر استاندارد اسلامپ برای بخشهای مختلف یک سازه بتنی متعارف، بر اساس استانداردهای رایج (ACI و مبحث نهم) ارائه شده است:
| عضو سازهای | محدوده اسلامپ پیشنهادی (mm) | ملاحظات اجرایی |
| فونداسیون و شالوده | ۵۰ تا ۹۰ | معمولاً بتن حجیم است و نیاز به روانی خیلی زیاد ندارد. |
| ستونها و دیوارهای برشی | ۸۰ تا ۱۲۰ | به دلیل تراکم آرماتور و ارتفاع ریزش، روانی بیشتر نیاز است تا بتن تمام منافذ را پر کند. |
| سقف و دالها (تیرچه/وافل) | ۶۰ تا ۱۰۰ | اسلامپ متعادل برای جلوگیری از شره کردن بتن و امکان ویبره مناسب. |
| بتنریزی با پمپ (کلیه اعضا) | حداقل ۸۰ | برای حرکت روان در لولههای پمپاژ و جلوگیری از گرفتگی لوله، اسلامپ زیر ۸۰ توصیه نمیشود. |
نکات تکمیلی برای ناظران و پیمانکاران
در پروژههای شهری که بتنریزی عمدتاً توسط پمپ دکل یا زمینی انجام میشود، اسلامپ بتن ورودی به کارگاه نباید کمتر از ۸۰ میلیمتر باشد، زیرا اصطکاک داخل لولههای پمپ باعث افت اسلامپ میشود.
همچنین مهندسان باید توجه داشته باشند که مقادیر جدول بالا، مقادیر هدف هستند و تلورانس مجاز (معمولاً ±۲۰ میلیمتر) طبق آییننامه بتن ایران (آبا) قابل پذیرش است.
رعایت دقیق این مقادیر و پرهیز اکید از افزودن خودسرانه آب به تراک میکسر، ضامن سلامت اسکلت بتنی و تأیید آزمایشهای مقاومت فشاری (نمونههای مکعبی) خواهد بود.
نوشته های مشابه
