افزایش ۲۲ درصدی معاملات بورس انرژی در نیمه نخست سال

به گزارش پیمانکار به نقل از پایگاه خبری بازار سرمایه، بورس انرژی ایران در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ شاهد افزایش ۲۲ درصدی ارزش معاملات خود بوده است. این افزایش، ارزش معاملات را به بیش از ۱،۴۱۳ هزار میلیارد ریال رسانده است.

همزمان با این دستاورد، بورس انرژی ایران در نظر دارد با رونمایی از محصولات جدید، گسترش ابزارهای مالی، توسعه بازار برق و تمرکز بر انرژی‌های تجدیدپذیر، اهداف راهبردی خود را در نیمه دوم سال جاری دنبال کند. این اقدامات با هدف تقویت جایگاه بورس انرژی به عنوان یک رکن اساسی در اقتصاد انرژی کشور انجام می‌شود.

محمد نظیفی، مدیرعامل بورس انرژی ایران، با اشاره به عملکرد بازارها در نیمه نخست سال، تصریح کرد که ارزش مازاد رقابت ریالی در این مدت از ۳۵ هزار میلیارد ریال فراتر رفته است که نشان‌دهنده رشد چشمگیر ۲۲۴ درصدی نسبت به دوره مشابه در سال گذشته است. در این میان، گاز مایع با بیش از ۲۰ هزار میلیارد ریال رقابت ریالی، پیشتاز بازار بوده است. این آمار نشان‌دهنده استقبال گسترده از معاملات گاز مایع در بازار داخلی است.

در رینگ صادراتی نیز میزان رقابت به حدود ۴۸ میلیون دلار رسیده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۱۶ درصد رشد داشته است. گاز مایع شرکت ملی گاز ایران با ۱۲ میلیون دلار رقابت دلاری در صدر جدول معاملات صادراتی قرار گرفته است. این موضوع نشان‌دهنده افزایش تقاضای بین‌المللی برای گاز مایع ایران و توانایی کشور در تأمین بخشی از نیازهای جهانی است.

در حوزه بازار برق، مجموع برق مبادله شده در بورس انرژی ایران به حدود ۵۵ میلیارد کیلووات‌ساعت رسیده و ارزش کل معاملات بازار برق بالغ بر ۴۰.۹ هزار میلیارد تومان شده است. تابلوی برق آزاد با ۲۷.۹ همت بیشترین ارزش ریالی و تابلوی برق عادی با ۴۷ میلیارد کیلووات‌ساعت بیشترین حجم مبادله را به خود اختصاص داده‌اند.

میانگین قیمت‌ها در بازار برق نیز به شرح زیر بوده است: برق عادی ۱،۷۷۴ ریال، برق سبز ۶۵،۵۴۳ ریال، برق آزاد ۶۵،۴۱۹ ریال (با حداقل ۱۸،۰۰۰ و حداکثر ۷۳۰،۰۰۰ ریال) و برق خودتأمین صنایع ۱۶،۷۵۴ ریال. این تنوع قیمت‌ها نشان‌دهنده وجود گزینه‌های مختلف برای مصرف‌کنندگان با نیازهای متفاوت است.

در راستای توسعه ابزارهای مالی و تأمین مالی انرژی، بورس انرژی در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ با استفاده از ابزارهایی نظیر اوراق سلف و صندوق‌های سرمایه‌گذاری توانسته است حدود ۴،۵۰۰ میلیارد تومان تأمین مالی انجام دهد. همچنین، سررسید اوراق به ارزش ۳۵ هزار میلیارد ریال تسویه شده است. از جمله اقدامات مهم در این بخش می‌توان به آغاز معاملات گواهی سپرده برش سبک (LHC) و نفتا از ۱۵ شهریور، تمدید دوره معاملات گواهی صرفه‌جویی انرژی گاز طبیعی تا پایان سال ۱۴۰۴ و تایید ۳۹۰ گواهی صادراتی در رینگ بین‌الملل اشاره کرد. این اقدامات به منظور تسهیل فرآیند تأمین مالی و جذب سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی انجام شده‌اند.

یکی از تحولات مهم در نیمه نخست سال ۱۴۰۴، عرضه گازوئیل برای نخستین بار در بورس انرژی ایران بود. در تاریخ ۲۲ مرداد ۱۴۰۴، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران برای نخستین بار اقدام به عرضه گازوئیل در رینگ داخلی بورس انرژی کرد. در این عرضه، یک میلیون و ۱۵ هزار لیتر گازوئیل با قیمت پایه ۳۷۰ هزار ریال عرضه شد. با افزایش حجم عرضه‌ها و حذف سقف خرید، تا پایان شهریورماه، در مجموع ۴ عرضه گازوئیل برگزار و بیش از ۱۳ میلیون لیتر گازوئیل معامله شد. این اقدام با هدف شفاف‌سازی قیمت‌گذاری و تسهیل دسترسی به گازوئیل برای مصرف‌کنندگان انجام شد.

در زمینه عرضه محصولات متنوع و جدید، بورس انرژی ایران در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ میزبان عرضه فرآورده‌هایی بود که پیش‌تر سابقه‌ای در بورس نداشتند. از جمله این محصولات می‌توان به روغن سنگین پایه قطرانی، پساب تصفیه‌خانه فاضلاب شهری، هیدروکربن‌های سبک و سنگین حاصل از برش میعانات گازی، بنزین پیرولیز، نفتای سنگین، نفت سفید و بلندینگ نفتا اشاره کرد. همچنین، پساب شرکت فاضلاب تهران از مبدأ شهرک قدس به میزان ۳۰۰ هزار تن معامله شد. در مجموع، ۱،۶۴۸ عرضه در رینگ داخلی و ۵۱۶ عرضه در رینگ بین‌الملل طی نیم‌سال اول انجام شده است. این تنوع محصولات نشان‌دهنده تلاش بورس انرژی برای پاسخگویی به نیازهای مختلف بازار و توسعه زمینه‌های جدید معاملاتی است.

با این حال، حجم عرضه در رینگ داخلی ۲۰ درصد و در رینگ بین‌الملل ۳۲ درصد کاهش داشته است. این کاهش ناشی از کاهش عرضه شرکت‌هایی مانند پالایش نفت آبادان، شازند، بندرعباس، لاوان، ستاره خلیج فارس، بوعلی سینا، نوری، خارک و اصفهان بوده است. از جمله دلایل این کاهش می‌توان به تغییرات عملیاتی در خطوط تولید، مشکلات مربوط به صادرات و مقررات بازگشت ارز، محدودیت‌های اعمال‌شده بر کارت‌های بازرگانی و ناترازی سوخت نیروگاه‌ها اشاره کرد.

مدیر عامل بورس انرژی، مهم‌ترین محورهای توسعه‌ای بورس انرژی در نیمه دوم سال را شامل توسعه بیشتر ابزارهای مالی، بهبود زیرساخت‌های فناوری، اصلاح دستورالعمل‌ها و ریزساختارهای بازار، افزایش شفافیت و تنوع‌بخشی به خطوط درآمدی عنوان کرد. این اقدامات با هدف تقویت جایگاه بورس انرژی به عنوان یک بازار کارآمد و شفاف انجام می‌شوند.

بورس انرژی ایران با رشد ارزش معاملات، توسعه ابزارهای مالی، عرضه محصولات متنوع و گسترش بازار برق، نیمه نخست ۱۴۰۴ را با عملکردی مثبت به پایان رسانده است و در نیمه دوم نیز با برنامه‌های توسعه‌ای گسترده، به دنبال تقویت نقش خود در اقتصاد انرژی کشور است. این سازمان همچنین نقش فعالی در تدوین لایحه بودجه ۱۴۰۵ ایفا خواهد کرد.

منبع: پایگاه خبری بازار سرمایه