اقتصاد برجامی، زخم جریان غربزده بر پیکر ایران
به گزارش پیمانکار به نقل از خبرگزاری مهر، یادداشتی به قلم امیر معصومبیگی به بررسی وضعیت اقتصادی ایران در دهه اخیر و راهکارهای پیشنهادی برای بهبود آن میپردازد. نویسنده با اشاره به مشکلات اقتصادی موجود، از جمله تورم و کاهش قدرت خرید مردم، این وضعیت را ناشی از عوامل متعددی میداند.
به گفته نویسنده، بخشی از این مشکلات ریشه در اقتصاد نفتی دوران پهلوی دارد. همچنین، تحریمهای بینالمللی و سوءمدیریت و سادهانگاری برخی مسئولان که به جای تمرکز بر توانمندیهای داخلی، چشم به خارج دوخته بودند، در این وضعیت نقش داشتهاند.
در دهه 90، دولت وقت ایران تمام توان خود را بر مذاکره با آمریکا و غرب متمرکز کرد، به این امید که با امضای توافق برجام، تحریمها به طور کامل رفع شوند. اگرچه برجام به دست آمد و وعدههایی داده شد، اما نتیجه نهایی مطلوب نبود. آمریکا از توافق خارج شد، تحریمها تشدید شدند و کشورهای اروپایی نیز مکانیسم ماشه را فعال کردند. این رویدادها منجر به کوچکتر شدن سفره مردم و افزایش بار گرانی شد. نویسنده این تجربه را درسی میداند که نباید فراموش شود.
نویسنده با انتقاد از کسانی که مسئولیت این وضعیت را نمیپذیرند و به دنبال مقصر جلوه دادن دیگران هستند، به هشدارهای رهبر انقلاب اشاره میکند که بارها تاکید کردهاند کلید حل مشکلات اقتصادی در داخل کشور است، نه در مذاکره با قدرتهای خارجی.
رهبر انقلاب، برخلاف برخی مدیران که مشکلات را نادیده میگیرند، همواره به صراحت از مشکلات معیشتی مردم سخن گفتهاند و راه حل را در تقویت تولید ملی و استفاده از ظرفیتهای داخلی دانستهاند. ایشان «اقتصاد مقاومتی» را نه فقط یک شعار، بلکه یک راهبرد عملی برای حل مشکلات اقتصادی کشور میدانند.
در این دیدگاه، اقتصاد مقاومتی به معنای آن است که اگر قرار است سختی و ریاضتی باشد، ابتدا باید مدیران و مسئولان آن را تحمل کنند، نه مردم عادی. همچنین، نباید سرنوشت معیشت مردم را به وعدههای نامطمئن قدرتهای خارجی گره زد.
رهبر انقلاب با اتکا به مذاکره برای حل مسائل اقتصادی موافق نبودهاند، اما در عین حال، مانع از تلاش دولتهای منتخب مردم نشدهاند و به آنها فرصت دادهاند تا ایدههای خود را در این زمینه بیازمایند.
نویسنده با اشاره به این که رهبر انقلاب بارها بر بهرهبرداری خردمندانه از امکانات داخلی و ظرفیتهای درونزای کشور تأکید کردهاند، معتقد است که ایران میتواند در عرصه اقتصاد نیز به موفقیتهای چشمگیری دست یابد، به شرط آن که از سادهاندیشیهای گذشته درس گرفته شود و به توانمندیهای ملی تکیه شود. تحریمها قابل علاج هستند، اما راه حل آن عقبنشینی نیست، بلکه تکیه بر تواناییهای داخلی است.
به گفته پیمانکار، رهبر انقلاب همواره حل مسئله اقتصاد را به عنوان مهمترین اولویت کشور مطرح کردهاند و بارها در این زمینه تذکر داده و راه حل ارائه کردهاند. ایشان معتقدند که کلید حل مشکلات کشور در بهرهبرداری خردمندانه از امکانات داخلی و ظرفیتهای درونزای کشور است و نباید امید را به بیرون از ظرفیت داخلی کشور دوخت.
در پایان، نویسنده با اشاره به موفقیتهای ایران در عرصههای دفاعی و علمی، تاکید میکند که در عرصه اقتصاد نیز میتوان به قله رسید، به شرط آنکه از تجربههای گذشته عبرت گرفته شود و از تکرار سادهاندیشیها پرهیز شود.
**سوالات متداول مرتبط با موضوع:**
* **اقتصاد مقاومتی چیست و چه ویژگیهایی دارد؟**
اقتصاد مقاومتی به معنای مقاومسازی اقتصاد در برابر تکانههای داخلی و خارجی، کاهش وابستگی به نفت، تقویت تولید داخلی، تنوعبخشی به صادرات، و ایجاد اشتغال پایدار است. این نوع اقتصاد بر استفاده از ظرفیتهای داخلی و تکیه بر توانمندیهای ملی تاکید دارد.
* **چرا اقتصاد ایران در دهه 90 با مشکلات جدی مواجه شد؟**
مشکلات اقتصادی ایران در دهه 90 ناشی از عوامل متعددی از جمله تحریمهای بینالمللی، سوءمدیریت، سیاستهای اقتصادی نادرست، و وابستگی بیش از حد به نفت بوده است.
* **راهکارهای پیشنهادی برای بهبود وضعیت اقتصادی ایران چیست؟**
راهکارهای پیشنهادی برای بهبود وضعیت اقتصادی ایران شامل تقویت تولید داخلی، حمایت از کارآفرینی، بهبود فضای کسب و کار، مبارزه با فساد، کاهش وابستگی به نفت، توسعه صادرات غیرنفتی، و استفاده از فناوریهای نوین است.
* **نقش تحریمها در مشکلات اقتصادی ایران چقدر است؟**
تحریمها نقش قابل توجهی در مشکلات اقتصادی ایران داشتهاند، اما تنها عامل تعیینکننده نیستند. سوءمدیریت و سیاستهای اقتصادی نادرست نیز در این مشکلات نقش دارند.
* **چرا مذاکره با غرب برای حل مشکلات اقتصادی ایران کافی نیست؟**
مذاکره با غرب ممکن است در برخی موارد مفید باشد، اما نمیتواند به تنهایی مشکلات اقتصادی ایران را حل کند. تکیه بیش از حد به مذاکره با غرب میتواند باعث غفلت از ظرفیتهای داخلی و فرصتهای دیگر شود.
* **آیا اقتصاد ایران میتواند بدون تکیه به نفت پیشرفت کند؟**
بله، اقتصاد ایران میتواند بدون تکیه به نفت پیشرفت کند. برای این کار، باید به سمت توسعه صنایع غیرنفتی، افزایش بهرهوری، و تنوعبخشی به منابع درآمدی حرکت کرد.
* **چه اقداماتی میتوان برای حمایت از تولید داخلی انجام داد؟**
برای حمایت از تولید داخلی میتوان اقداماتی مانند ارائه تسهیلات مالی، کاهش تعرفههای واردات کالاهای مشابه، حمایت از صادرات، و ایجاد تقاضای داخلی برای محصولات ایرانی انجام داد.
منبع: خبرگزاری مهر


