انحصاری کردن تعویض روغن توسط نمایندگیهای خودروسازها
به گزارش وبسایت پیمانکار به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، انحصاری کردن تعویض روغن خودرو توسط نمایندگیهای رسمی خودروسازان، حقوق مصرفکنندگان را در دوران گارانتی با چالش جدی مواجه کرده است. مرتضی ملاجعفری، عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی خودرو دانشگاه علم و صنعت ایران، در گفتوگویی با خبرگزاری صدا و سیما، این رویکرد را به شدت مورد انتقاد قرار داد.
ملاجعفری با اشاره به حق مالکیت مشتریان بر خودروهای خود، بر حق انتخاب آزادانه آنها در انتخاب مراکز خدماتی تأکید کرد. به گفته وی، اجبار به مراجعه به نمایندگیهای رسمی، نوعی انحصارگرایی است که رقابت سالم را در بازار خدمات پس از فروش تضعیف میکند. این مسئله در کلانشهرها با مشکلاتی مانند انتظار طولانی مدت برای نوبت تعویض روغن تشدید میشود، در حالی که مراکز مستقل ظرفیتهای خالی بیشتری دارند.
علاوه بر این، هزینههای بالاتر خدمات در نمایندگیهای رسمی، به دلیل سود بیشتر نمایندگیها و هزینههای بالای عملیاتی، به عنوان یکی دیگر از مشکلات مطرح شده است. ملاجعفری تصریح کرد که کیفیت روغن یا قطعات مصرفی در نمایندگیها لزوماً بالاتر نیست و در برخی موارد، ممکن است از قطعات با کیفیت پایینتر استفاده شود؛ اما به دلیل انحصار ایجاد شده، مشتریان چارهای جز پذیرش این شرایط ندارند. این در حالی است که مراکز فنی معتبر زیادی، خدمات با کیفیتتر و قیمت مناسبتری ارائه میدهند.
این رویکرد نه تنها با حقوق مصرف کننده در تناقض است، بلکه در بسیاری از کشورهای جهان، قوانین ضد انحصار و حمایت از مصرفکننده، چنین شرطی را غیرقانونی میدانند مگر در مواردی که خدمات به صورت رایگان ارائه شود. ملاجعفری در ادامه به پیامدهای منفی این سیاست در درازمدت اشاره کرد؛ از جمله کاهش اعتماد به برندهای خودروساز، رشد بازار سیاه خدمات خودرو، و آسیب به اقتصاد خرد و اشتغال در بخش تعمیرگاههای مستقل.
همچنین، سوءاستفاده برخی نمایندگیها از انحصار موجود و تحمیل خدمات اضافه و غیرضروری، مانند تعویض زودهنگام روغن یا قطعات، به عنوان یکی دیگر از مشکلات این سیستم یاد شد. به گفته وی، این مسئله علاوه بر آسیب به خودرو و تهدید امنیت مالی مشتریان، میتواند به اعتماد عمومی آسیب زده و حتی فروش را کاهش دهد.
برای حل این مشکل، ملاجعفری راهکارهایی همچون اعلام معیارهای فنی مورد نیاز برای انجام خدمات گارانتی توسط خودروسازان و مجاز دانستن مراکز واجد شرایط برای انجام این خدمات، تصویب مقررات منع اجبار به استفاده از نمایندگیهای خاص (به استثنای خدمات رایگان)، و پذیرش مدارک معتبر از مراکز غیرنمایندگی توسط خودروسازان را پیشنهاد کرد. وی بر لزوم رقابتی کردن بازار خدمات پس از فروش و استفاده از گارانتیهای بیمهای که امکان مراجعه به هر مرکز معتبر تحت پوشش بیمه را فراهم میکند، تأکید کرد.
افزایش شفافیت و آگاهی مصرفکننده و اقدامات سازمانهای حمایت از مصرفکننده در رسیدگی به شکایات در این زمینه نیز از جمله نکات مهمی بود که ملاجعفری به آن اشاره کرد. به عقیده وی، اصلاح قوانین گارانتی، افزایش حق انتخاب مشتری و نظارت نهادهای ناظر، راه حل اصلی برای رفع این چالش است و انعکاس این موضوع در رسانهها میتواند زمینهساز تغییرات مثبتی در صنعت خودرو باشد. این گفتوگو نشان میدهد که وبسایت پیمانکار به طور جدی به پیگیری این موضوع پرداخته و نقش رسانهها در افزایش آگاهی عمومی را برجسته میکند.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما


