بارورسازی ابرها در ایران منجر به بارندگی در کشورهای همسایه نمیشود
به گزارش پیمانکار به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی ضمن رد شایعات مبنی بر تاثیر بارورسازی ابرها در ایران بر میزان بارندگی در کشورهای همسایه، این روش را یک فرآیند کاملاً کنترلشده توصیف کرد.
محمدمهدی جوادیانزاده با اشاره به اینکه بارورسازی مداوم ابرها نیازمند بررسیهای دقیق و همهجانبه است، افزود: بارورسازی در واقع روشی برای بهرهبرداری بهینه از ابرهای طبیعی است که هدف آن افزایش میزان بارش به شکل باران یا برف است. در روش کلاسیک، این فرآیند با افزودن موادی مانند یدید نقره به ابرهایی انجام میشود که از قبل پتانسیل بارندگی دارند و دارای ویژگیهای خاصی هستند. به این ترتیب، هر ابری برای بارورسازی مناسب نیست، بلکه باید شرایطی نظیر دمای مناسب، ضخامت کافی ابر و میزان آب موجود در آن وجود داشته باشد تا امکان افزایش بارندگی فراهم شود.
جوادیانزاده تاکید کرد که بارورسازی ابرها در سطح جهانی به عنوان یک روش موثر و اقتصادی برای بهرهبرداری از منابع آبهای جوی شناخته شده و تاثیر آن در افزایش میزان بارش به اثبات رسیده است. وی با بیان اینکه سرمایهگذاری کافی برای مدیریت منابع آبهای جوی و اجرای پروژههای بارورسازی در کشور وجود دارد، خاطرنشان کرد که لازم است در زمینه توجیه علمی و عملی این فناوری و ایجاد انتظارات واقعبینانه در جامعه و بین تصمیمگیران، تلاش بیشتری صورت گیرد. در غیر این صورت، ممکن است انتظاراتی فراتر از توانمندیهای این فناوری شکل بگیرد یا حتی منجر به ناامیدی از آن شود.
وی افزود: در سطح جهان، بارورسازی ابرها علاوه بر افزایش بارش، اهداف دیگری نظیر جلوگیری از تگرگ، مهزدایی، به تاخیر انداختن بارش و افزایش ذخیره آب پشت سدها برای تولید برق آبی را نیز دنبال میکند. با توجه به اینکه ایران در منطقهای خشک واقع شده و نیاز شدیدی به منابع آبی تجدیدپذیر دارد، بارورسازی ابرها تنها با هدف افزایش بارش در حوضههای آبریز مختلف انجام میشود. با این حال، در مقایسه با کشورهای پیشرو در این زمینه، ایران با کمبود جدی در زیرساختها از جمله تجهیزات بارورسازی مانند هواپیما، پهپاد، ژنراتورهای زمینی، حسگرهای هوابرد و زمینی، رادارهای هواشناسی و آزمایشگاههای مجهز مواجه است. همچنین، نیاز به آموزشهای تخصصی بهروز در این زمینه وجود دارد. با وجود تمام این محدودیتها، پیشرفتهای قابل توجهی در سایه تلاش متخصصان داخلی حاصل شده است.
رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فنآوریهای نوین آبهای جوی با اشاره به دستاوردها و برنامههای آتی سازمان متبوعش گفت: ایران در زمینه تولید و تامین مواد بارورسازی، ارتقای روشهای بارورسازی از طریق استفاده از فلرهای سوزاننده در محل، پهپادهای ساخت داخل و ژنراتورهای زمینی، عزم راسخ خود را نشان داده است. خوشبختانه، در سالهای اخیر، فناوریهای مختلفی مانند فلرهای درجاسوز، پهپادها و ژنراتورهای زمینی داخلی در پروژههای بارورسازی مورد استفاده قرار گرفتهاند. علاوه بر این، سختافزارها و نرمافزارهای یکی از رادارهای هواشناسی موجود توسط شرکتهای داخلی بهروزرسانی شده و در حال گذراندن مراحل پایانی آزمایش است.
جوادیانزاده با تاکید بر اینکه بیش از ۷۰ کشور در جهان حداقل یک بار از فناوری بارورسازی ابرها استفاده کردهاند و ۳۹ کشور به طور مستمر در حال بهرهگیری از این فناوری هستند، اظهار داشت: در زمان انتقال فناوری بارورسازی ابرها به ایران، تجهیزات مناسبی فراهم شده بود که در طول این سالها مورد استفاده قرار گرفتهاند. با این حال، به مرور زمان دو اتفاق رخ داد؛ اول اینکه با پیشرفت علم، این ابزارها در سطح جهانی بهروزرسانی شده و دقت و کارایی آنها افزایش یافته است. دوم اینکه ابزارهای موجود در ایران به دلیل گذشت بیش از ۲۰ سال از عمرشان، فرسوده و بعضاً غیرقابل استفاده شدهاند. بنابراین، ساخت یا واردات تجهیزات بهروز بارورسازی ابرها از مهمترین نیازها و برنامههای این سازمان است.
وی با رد مجدد این ادعا که بارورسازی ابرها در ایران منجر به بارندگی در کشورهای همسایه میشود، تصریح کرد: بارورسازی کلاسیک ابرها یک روش کاملاً کنترلشده است که در آن، مواد بارورسازی با توجه به ویژگیهای سامانه ابری مانند سرعت و جهت حرکت، تزریق میشوند. زمان و مکان تاثیر این مواد قابل پیشبینی است و تنها در صورتی کشورهای همسایه تحت تاثیر قرار میگیرند که عملیات در مناطق مرزی انجام شده و جهت باد به سمت خارج از کشور باشد. با این حال، این ملاحظات در عملیاتهای بارورسازی در نظر گرفته شده و از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری میشود.
رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فنآوریهای نوین آبهای جوی در پایان اعلام کرد: یکی از معیارهای اصلی برای تعلیق عملیات بارورسازی ابرها، احتمال وقوع سیلاب است. در صورتی که احتمال وقوع سیل در منطقهای وجود داشته باشد، عملیات بارورسازی به طور موقت متوقف خواهد شد. تصمیمگیری برای اجرای عملیات بارورسازی تنها زمانی انجام میشود که ریسک وقوع سیل در منطقه مورد نظر بسیار کم یا وجود نداشته باشد. همچنین، در برنامهریزی و اجرای این عملیات، به هشدارهای سازمان هواشناسی در مورد احتمال وقوع سیل توجه ویژهای میشود. به این ترتیب، تلاش میشود تا از هرگونه پیامد منفی احتمالی جلوگیری شود و عملیات بارورسازی به صورت ایمن و موثر انجام شود.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما


