بازگشت قطعنامهها، بازی روانی نه فشار اقتصادی
به گزارش وبسایت پیمانکار به نقل از خبرگزاری صداوسیما، مهدی رزمآهنگ، عضو هیئت علمی مرکز پژوهشهای مجلس، در اظهاراتی تحلیلی، بازگشت احتمالی قطعنامههای شورای امنیت علیه ایران را بیشتر یک چالش روانی برای بازارهای داخلی، تا یک تهدید اقتصادی جدی توصیف کرد. وی با اشاره به سابقه تحریمهای بینالمللی علیه ایران، تأکید کرد که قطعنامههای شورای امنیت، به ویژه در مقایسه با تحریمهای یکجانبه آمریکا در سالهای ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲، تأثیر اقتصادی محدودتری داشتهاند. اعمال تحریمهای حداکثری در گذشته به دلیل حجم بالای صادرات نفت ایران و نقش آن در بازار جهانی، عملاً با چالش مواجه بوده است. رزمآهنگ به صراحت اعلام کرد که قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت در سال ۲۰۱۱ به تنهایی نتوانست صادرات نفت ایران را به طور قابل توجهی کاهش دهد، بلکه این تحریمهای آمریکا بود که ضربه اصلی را وارد کرد.
این کارشناس اقتصاد بینالملل با اشاره به تجربه ایران در مواجهه با تحریمهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۸، توانایی کشور در یافتن مسیرهای جدید برای صادرات نفت و تسویههای مالی را برجسته کرد. وی خاطرنشان ساخت که سازوکارهای جدیدی در اقتصاد ایران ایجاد شده که به تداوم تجارت نفتی و واردات اقلام اساسی حتی در صورت تشدید فشارهای تحریمی کمک میکند. رزمآهنگ با مقایسه شرایط کنونی با اوضاع دهه قبل، به تفاوتهای بنیادین در نظام جهانی اشاره کرد. به گفته وی، فقدان اجماع جهانی و چندقطبی شدن اقتصاد جهان، شرایط اعمال تحریمهای فراگیر مشابه گذشته را منتفی کرده است. وی با اشاره به جنگ اوکراین، احتمال درگیری در تنگه تایوان و تحولات منطقهای، به ویژه تحریمهای گسترده آمریکا علیه روسیه و چین، از فروپاشی نظم جهانی و چندتکه شدن اقتصاد جهان سخن گفت.
در این شرایط، رزمآهنگ معتقد است بازگشت قطعنامههای شورای امنیت، توانایی محاصره دریایی ایران یا انزوای کامل آن را ندارد. نگرانی اصلی، تأثیرات روانی این رویداد بر فعالان اقتصادی و مردم است و انتظارات کاذبی که میتواند در بازار ایجاد شود. وی با اشاره به تجربههای گذشته، تأکید کرد که حتی انتشار اخبار غیرواقعی و تحلیلهای نادرست در رسانهها میتواند بازار ارز، طلا و سکه را ملتهب کرده و امنیت روانی مردم را به خطر بیندازد. وی با فراخوانی به رسانهها برای ارائه اخبار دقیق و مبتنی بر متن قطعنامهها، از دامن زدن به نگرانیهای بیمورد هشدار داد و با بیان عبارت «ما نباید از ترس مرگ خودکشی کنیم»، بر ضرورت آرامش و واقعگرایی تأکید کرد.
رزمآهنگ همچنین توصیههایی به سیاستگذاران ارائه داد. وی بر ضرورت دیپلماسی فعال با شرکای تجاری ایران، به ویژه در حوزه صادرات نفت و واردات اقلام اساسی، و برقراری گفتوگوهای سیاسی و اقتصادی عمیق تأکید کرد تا ایمنسازی روانی در بین مسئولان و مردم ایجاد شود. به عقیده وی، تضمین صادرات نفت به شرکای اصلی مانند چین، نگرانیهای اقتصادی را تا حد زیادی کاهش میدهد و تنها چالش باقیمانده، هجوم روانی به بازارهای دارایی خواهد بود. وی همچنین به نکات حقوقی قطعنامههای سازمان ملل اشاره کرد و به شروط سختگیرانهای مانند نیاز به دلایل موجه برای بازرسی کشتیها، رضایت کشور صاحب پرچم و عدم ایجاد ناامنی اقتصادی و غذایی در کشور هدف اشاره نمود. وی بر این باور است که ایران با مدیریت درست میتواند از منافع اقتصادی شرکای تجاری خود در منطقه خلیج فارس بهره ببرد و مانع از هرگونه اقدام پرخطر علیه خود شود.
با استناد به بیانیه مشترک وزرای خارجه ایران، چین و روسیه، رزمآهنگ بازگشت قطعنامهها را غیرقانونی دانسته و معتقد است که این اقدام نمیتواند برای اعضای سازمان ملل تعهد ایجاد کند. به عقیده وی، در دنیای چندقطبی کنونی، کشورها بر اساس منافع ملی خود عمل میکنند و نه صرفاً بر اساس قطعنامههای سازمان ملل. در نتیجه، وی به این نتیجه رسید که گرچه بازگشت قطعنامهها میتواند از نظر روانی بازارهای داخلی را ملتهب کند، اما از نظر اقتصادی تأثیر تعیینکنندهای نخواهد داشت. بنابراین، مدیریت افکار عمومی و کاهش نگرانیهای مردم، کلید ثبات در اقتصاد ایران خواهد بود.
منبع: خبرگزاری صداوسیما


