حتی با پایان خشکسالی، با یک یا دو سال بارندگی، مسئله آب جبران نمیشود
به گزارش وبسایت پیمانکار به نقل از خبرگزاری مهر، محمدجواد زارعیان، مدیر پژوهشکده منابع آب در موسسه تحقیقات آب، خشکسالی را یک پدیده تدریجی توصیف کرد که با انحراف بارش از میانگین بلندمدت آغاز میشود.
به گفته وی، تداوم کاهش بارندگی در یک منطقه، هشداری جدی محسوب میشود، زیرا این وضعیت به کاهش ذخایر سدها و منابع آبی منجر شده و میتواند چالشهای اجتماعی و سیاسی به همراه داشته باشد. زارعیان افزود که در سالهای اخیر، میانگین بارش در کشور بهطور کلی کاهش یافته و همزمان، افزایش مصرف آب باعث عدم تعادل در منابع و تشدید خشکسالی شده است.
او در مورد اقدامات وزارت نیرو برای کاهش اثرات خشکسالی گفت: «بر اساس نیاز اعلامشده از سوی مرکز منطقهای مدیریت آب شهری وابسته به یونسکو، سامانه منطقهای پایش خشکسالی را راهاندازی کردهایم.» این سامانه وضعیت خشکسالی و بارش را در ایران و کشورهای همسایه رصد میکند و اطلاعات آن میتواند در مذاکرات منطقهای آب تأثیرگذار باشد. به گفته او، پیشبینیهای چندماهه نیز بهتدریج به این سامانه اضافه خواهد شد.
مدیر پژوهشکده منابع آب درباره مزیتهای این سامانه اظهار داشت که اطلاعات آن بر پایه دادههای مشاهداتی، ماهوارهای و جهانی است. تفاوت اصلی آن با دیگر سامانهها، پوشش همزمان وضعیت خشکسالی در ایران و کشورهای همسایه است که با ایران مناسبات یا منازعات آبی دارند. این سیستم بهطور مداوم با آخرین دادهها بهروزرسانی میشود و شاخصهای خشکسالی فعلی را با دورههای گذشته مقایسه میکند.
از سال آبی بسیار سخت در ۵۰ سال گذشته گذر کردیم
زارعیان با ارزیابی سال آبی گذشته گفت: «سال آبی بسیار سختی را پشت سر گذاشتیم.» او تأکید کرد که بسیاری از استانهای کشور کمترین میزان بارش در ۵۰ سال گذشته را تجربه کردند و برای مثال، استان یزد با کمترین بارش در ۶۳ سال اخیر مواجه بود. این آمار نشاندهنده شدت بالای خشکسالی در کشور است.
کاهش ۴۰ درصدی بارشها در کشور
وی با اشاره به کاهش ۴۰ درصدی بارشها در کشور افزود: «برخی نواحی که منابع اصلی تأمین آب هستند، با کاهش شدید حجم آب روبرو شدند.» این کاهش ابتدا در بخش کشاورزی و سپس در تولید برقآبی محسوس بود. بر اساس پیشبینیهای سازمان هواشناسی، خشکسالی در بیشتر مناطق کشور دستکم تا پایان پاییز ادامه خواهد داشت.
زارعیان با بیان اینکه آب یک موضوع منطقهای است، گفت: «آب مانند برق نیست که از طریق شبکه سراسری توزیع شود.» او توضیح داد که به دلیل تنوع اقلیمی کشور، هر منطقه باید نسبت به سابقه خود سنجیده شود. با این حال، به طور کلی کشور به جز برخی نواحی محدود، با کاهش بارندگی مواجه است و حتی کاهش جزئی بارش در یک منطقه میتواند تنشهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایجاد کند.
خشکسالیها تمام میشود؟
مدیر پژوهشکده منابع آب در پاسخ به این پرسش گفت: «در آینده قطعاً سالهای پربارشی خواهیم داشت، اما تنظیمگری آب تنها به بارش وابسته نیست و به منابعی مانند سدها، رودخانهها و آبهای زیرزمینی نیز نیاز دارد.» وی هشدار داد که ذخایر آبی کشور، شامل سدها و منابع زیرزمینی، از نظر کمی و کیفی بهشدت کاهش یافته و این موضوع حساسیت کشور را به تنشهای آبی بالا برده است. او در پایان نتیجهگیری کرد که خشکسالیها سرانجام تمام میشوند، اما این اتفاق با یک یا دو سال بارندگی رخ نخواهد داد.
منبع: خبرگزاری مهر
نوشته های مشابه
