حیوانات منشاء بسیاری از بیماریها در انسان
به گزارش پیمانکار به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، رئیس سازمان دامپزشکی کشور اعلام کرد که حیوانات، چه اهلی و چه وحشی، منشاء حدود 60 درصد از بیماریهای عفونی در انسان هستند. این اظهارات در همایش ملی روز جهانی هاری که در انستیتو پاستور ایران برگزار شد، مطرح گردید و بر اهمیت نقش دامپزشکی در کنترل و پیشگیری از این بیماری مشترک بین انسان و حیوان تاکید شد.
دکتر علیرضا رفیعپور، رئیس سازمان دامپزشکی کشور، در این همایش با اشاره به چالشهای فزاینده ناشی از رشد جمعیت و محدودیت منابع، نابودی ذخایر ژنتیکی، گسترش شهرنشینی و تغییر کاربری اراضی، تامین غذای کافی و امنیت غذایی را به عنوان یک مسئله اساسی برای کشورهای در حال توسعه مطرح کرد. وی افزود که بر اساس یافتههای علمی، 75 درصد از بیماریهای نوپدید و 80 درصد از عوامل بیماریزایی که میتوانند در بیوتروریسم مورد استفاده قرار گیرند، منشاء حیوانی دارند.
همچنین، بر اساس تخمینهای موجود، بیش از 20 درصد از تولیدات دامی در سطح جهانی به دلیل بیماریها کاهش مییابد. این موضوع نشان میدهد که بیماریهای حیوانی نه تنها به انسان منتقل میشوند، بلکه با کاهش تولیدات و ایجاد نقص در آنها، مشکلات بهداشت عمومی و امنیت غذایی را نیز به همراه دارند.
دکتر محمدرضا شعلهپاش، رئیس گروه مطالعات اپیدمیولوژیک بیماریهای دامی سازمان دامپزشکی کشور، در یادداشتی به مناسبت روز جهانی هاری، این روز را فرصتی برای یادآوری اهمیت بیماری هاری دانست. وی با اشاره به اینکه هاری یک بیماری ویروسی مشترک بین انسان و حیوان است که پس از بروز علائم، تقریباً صددرصد کشنده است، تاکید کرد که این بیماری کاملاً قابل پیشگیری است.
اقداماتی نظیر واکسیناسیون حیوانات خانگی و پرسه زن، مراقبتهای بهداشتی پس از حیوان گزیدگی و آموزش عمومی میتوانند از مرگهای ناشی از هاری جلوگیری کنند. دکتر شعله پاش یادآور شد که هر ساله هزاران نفر در جهان قربانی این بیماری میشوند، اما تجربه کشورهایی که موفق به حذف هاری شدهاند، نشان میدهد که دستیابی به جامعهای بدون هاری امری دستیافتنی است.
سازمان جهانی بهداشت (WHO) با همکاری سازمان جهانی بهداشت حیوانات (WOAH) و سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) شعار روز جهانی هاری در سال 2025 را «Act Now: You, Me, Community» یا «وقتشه! تو، من، همهی ما» اعلام کردهاند. این فراخوان جهانی از مردم، جوامع محلی و نهادها میخواهد تا برای جلوگیری از انتقال ویروس هاری اقدام فوری و مشترک انجام دهند.
به گفته سازمان جهانی بهداشت، هیچ نهادی به تنهایی نمیتواند هاری را ریشهکن کند و اقدام فوری همه افراد، جوامع محلی و سازمانها ضروری است. این سازمانها بر اهمیت واکسیناسیون سگها به عنوان مؤثرترین راهکار برای پیشگیری از هاری انسانی تاکید دارند.
اتحاد جهانی کنترل هاری (GARC) نیز در بیانیه خود تأکید کرده است که هر واکسنی که به یک سگ تزریق میشود، به معنای نجات جان یک انسان در آینده است. واکسیناسیون گسترده سگها همچنان مؤثرترین ابزار برای پیشگیری از هاری انسانی است. علاوه بر این، اتحادها و نهادهای تخصصی مانند Global Alliance for Rabies Control (GARC / Rabies Alliance) راهنماها و کیتهایی برای برگزاری روز جهانی هاری منتشر کردهاند تا سازمانها و جوامع بدانند چگونه برنامههای محلی خود را طراحی و اجرا کنند و فعالیتهایشان را با تلاش جهانی هماهنگ سازند.
در این راستا، دامپزشکی در خط مقدم مبارزه با هاری در حیوانات قرار دارد. واکسیناسیون سگها و گربهها، همکاری در مدیریت جمعیت سگهای پرسه زن، پایش اپیدمیولوژیک بیماری و تعامل نزدیک با وزارت بهداشت برای ارجاع سریع موارد حیوان گزیدگی از جمله وظایف کلیدی سازمان دامپزشکی کشور به شمار میرود. بدون کنترل بیماری در حیوانات، امکان ریشهکنی هاری در انسان وجود ندارد.
سازمان دامپزشکی با اجرای برنامههای واکسیناسیون گسترده و تقویت همکاریهای بینبخشی، نقش مهمی در تحقق هدف جهانی «صفر مرگ انسانی از هاری تا سال 2030» ایفا میکند. ایران نیز در قالب برنامههای مشترک با سازمانهای بینالمللی از جمله WHO، WOAH و FAO، دستاوردهای ارزشمندی در زمینه مبارزه با هاری داشته است.
برگزاری همایش روز جهانی هاری در انستیتو پاستور، علاوه بر مرور اقدامات و تجربیات، بستری برای بررسی چالشها و تبادل نظر درباره راهبردهای آینده فراهم میآورد.
دکتر شعلهپاش در پایان سخنان خود تاکید کرد که پیشگیری از هاری نهتنها یک مسئولیت سازمانی، بلکه مسئولیتی اجتماعی است. تحقق جامعهای بدون هاری تنها یک شعار جهانی نیست؛ برای ایران میتواند به معنای صرفهجویی سالانه میلیونها یورو در هزینههای درمان، کاهش بار مالی بر نظام سلامت و همچنین ارتقای جایگاه کشور در برنامههای مشترک سلامت جهانی باشد. دستیابی به این هدف نیازمند مشارکت همگانی است؛ از شهروندانی که حیوانات خانگی خود را واکسینه میکنند تا رسانههایی که آگاهی عمومی را گسترش میدهند و نهادهایی که در خط مقدم سلامت انسان و حیوان همکاری میکنند. به عبارت دیگر، مبارزه با هاری نیازمند یک رویکرد یکپارچه و هماهنگ است که در آن همه ذینفعان نقش خود را ایفا کنند. این رویکرد شامل آموزش عمومی، واکسیناسیون حیوانات، مراقبتهای پس از گزش و همکاری بینبخشی است.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
نوشته های مشابه
