دادههای جهانی زلزله ایران را تایید کردند؛امواج انفجار قابل پنهان نیست
به گزارش پیمانکار به نقل از مهر، محمد پورمحمد شاهوار، رئیس شبکه ملی شتابنگاری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، در گفتگویی به بررسی ابعاد مختلف زلزله یکم فروردین ۱۴۰۴ در نطنز و توسعه شبکه شتابنگاری در مناطق لرزهخیز کشور پرداخت.
وی با اشاره به زلزله نطنز، اظهار داشت که پس از وقوع این زمینلرزه، با توجه به ناکافی بودن پراکندگی ایستگاههای شتابنگاری در منطقه، احتمال فعال بودن منطقه از نظر لرزهخیزی مورد ارزیابی قرار گرفت. در همین راستا، به منظور پوشش کامل گسل مورد نظر، حدود ۷ ایستگاه جدید در نقاط مختلف از جمله زواره (در محل شهرداری)، برزک، مهاباد اصفهان، زرفره و نزدیکی کاشان نصب و راهاندازی شد.
رئیس شبکه ملی شتابنگاری همچنین از نصب چند ایستگاه جدید در امتداد گسل دهشیر یزد خبر داد و با اشاره به ویژگیهای خاص زلزلههای کویری، تاکید کرد که این نوع زلزلهها، اگرچه با فاصله زمانی طولانی رخ میدهند، اما از شدت بالایی برخوردارند. وی زلزلههای طبس و بم را به عنوان نمونههای شاخص زلزلههای بزرگ کویری معرفی کرد.
پورمحمدشاهوار در ادامه سخنان خود به اظهارات برخی از ساکنان اردستان در زمان نصب دستگاه در این منطقه اشاره کرد که با استناد به عدم وقوع زلزله در گذشته و پابرجا بودن بافت قدیمی شهر، وقوع زلزله بزرگ را بعید میدانستند. وی با رد این تصور، تاکید کرد که این مناطق نیز مستعد وقوع زلزلههای بزرگ هستند. وی همچنین یادآور شد که ایستگاههای نزدیک به این منطقه شامل زواره، نطنز و برزک، رکوردهایی ثبت کردهاند که بهوضوح نشاندهنده وقوع زلزله بوده است، نه انفجار.
رئیس شبکه ملی شتابنگاری با تشریح تفاوتهای علمی میان امواج زلزله و انفجار، تصریح کرد که تفاوت میان این دو رخداد کاملاً مشخص است. به گفته وی، در انفجارها، امواج اولیه مخربتر بوده و در همان لحظات ابتدایی شدت بالایی دارند، در حالی که در زلزله، ابتدا امواج کوچکتر احساس شده و سپس امواج برشی یا ثانویه که مخربتر هستند، میرسند. این تفاوت در الگوهای ثبتشده کاملاً قابل تشخیص است و بههیچ عنوان نمیتوان وقوع چنین رخدادهایی را پنهان کرد، چراکه شبکههای لرزهنگاری در سراسر جهان تمامی رخدادهای بالای بزرگای ۴ را ثبت و منتشر میکنند.
وی با اشاره به عملکرد شبکههای لرزهنگاری جهانی، اظهار داشت که شبکههای لرزهنگاری در کشورهایی مانند ارمنستان، عربستان، امارات و پاکستان زلزلههای بالای ۴ ریشتر را ثبت میکنند و حتی گاهی اوقات مراکز لرزهنگاری آمریکایی زلزلههای بالای ۴ ریشتر ایران را زودتر از ما اعلام میکنند.
پورمحمدشاهوار در ادامه به عملکرد شبکه ملی شتابنگاری کشور اشاره کرد و بیان داشت که ایستگاههای مرکز تحقیقات در نقاط مختلف کشور از جمله فشم، شمشک، لواسان و تهران بیش از ۱۰ رکورد بسیار دقیق و واضح از زلزله اخیر ثبت کردهاند که با زمان احساس زمینلرزه توسط مردم کاملاً منطبق بوده است. وی افزود که گاهی فاصله زیاد موجب میشود مردم در برخی مناطق زلزله را احساس نکنند، اما دستگاهها بهصورت دقیق آن را ثبت میکنند و زمان رخداد در همه رکوردها یکسان است که نشاندهنده صحت دادهها و منشأ واحد زلزله است.
رئیس شبکه ملی شتابنگاری در پایان با تاکید بر اهمیت توسعه شبکه شتابنگاری کشور، خاطرنشان کرد که در حال حاضر حدود یکهزار و ۶۰۰ ایستگاه شتابنگاری در کشور فعال است و این تعداد باید به ۳ هزار ایستگاه افزایش یابد. وی تاکید کرد که افزایش تعداد ایستگاهها موجب ارتقای کیفیت دادهها، رفع شبهات احتمالی و افزایش اعتماد عمومی خواهد شد. به گفته وی، بخشی از تردیدهای مردم ناشی از کمبود اطلاعات دقیق است، اما با توسعه شبکه و دسترسی گستردهتر به دادههای شتابنگاری، اطمینان عمومی نسبت به صحت تحلیلها بازخواهد گشت.
توسعه شبکه شتابنگاری در ایران با هدف افزایش دقت در ثبت و تحلیل دادههای لرزهای، کاهش ابهامات و ارتقای سطح آگاهی عمومی در خصوص مخاطرات زلزله از اهمیت بسزایی برخوردار است. با توجه به موقعیت جغرافیایی ایران و قرارگیری آن در منطقه لرزهخیز، تقویت زیرساختهای لرزهنگاری و افزایش تعداد ایستگاههای شتابنگاری میتواند نقش مهمی در کاهش خسارات ناشی از زلزله ایفا کند.
علاوه بر این، توسعه شبکه شتابنگاری میتواند به بهبود مدلهای پیشبینی زلزله و ارزیابی دقیقتر خطر لرزهای در مناطق مختلف کشور کمک کند. این امر به نوبه خود میتواند به اتخاذ تصمیمات آگاهانهتر در زمینه ساخت و ساز، برنامهریزی شهری و مدیریت بحران منجر شود.
همچنین باید در نظر داشت که دادههای جمعآوری شده توسط شبکه شتابنگاری میتواند در تحقیقات علمی و مهندسی نیز مورد استفاده قرار گیرد و به توسعه دانش و فناوری در زمینه مهندسی زلزله و مقاومسازی ساختمانها کمک کند. این امر میتواند در نهایت به کاهش آسیبپذیری جوامع در برابر زلزله و افزایش ایمنی ساختمانها و زیرساختها منجر شود.
منبع: مهر
نوشته های مشابه
