مسئولیت سهمیههای ارزی مازاد واردات بر عهده دستگاههای متولی است
به گزارش پیمانکار به نقل از بانک مرکزی، این نهاد در اطلاعیهای اعلام کرد که مسئولیت تخصیص و استفاده از سهمیههای ارزی مازاد بر واردات بر عهده دستگاههای متولی است. بانک مرکزی تاکید کرده است که نقش این نهاد صرفاً محدود به ارائه دادههای مربوط به صادرات و واردات به وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) است و هرگونه تصمیمگیری در خصوص این سهمیهها بر عهده وزارتخانهها و نهادهای ذیربط است.
بانک مرکزی در این اطلاعیه تصریح کرده است که فهرست سهمیههای ارزی مازاد واردات در مقابل صادرات، صرفاً بر اساس دادههای ارائه شده از سوی گمرک جمهوری اسلامی ایران استخراج شده و در اختیار وزارت صمت قرار میگیرد. این نهاد تاکید کرده است که هرگونه تصمیمگیری، بهرهبرداری یا صدور بخشنامههای داخلی توسط وزارتخانههای صنعت، معدن و تجارت، بهداشت و درمان، جهاد کشاورزی و سایر نهادهای مربوطه بر اساس اطلاعات ارائه شده، بر عهده و مسئولیت همان سازمانها و نهادهاست.
به عبارت دیگر، بانک مرکزی هیچگونه مسئولیتی در قبال نحوه استفاده از این سهمیهها و پیامدهای ناشی از آن ندارد. این اطلاعیه در پی بروز برخی ابهامات و سوالات در خصوص مسئولیت تخصیص و استفاده از سهمیههای ارزی مازاد بر واردات صادر شده است. بانک مرکزی با این اطلاعیه به دنبال شفافسازی نقش خود در این فرآیند و تفکیک مسئولیتها با سایر نهادهای ذیربط است.
اداره رسیدگی به تعهدات صادراتی و وارداتی بانک مرکزی نیز در این اطلاعیه تاکید کرده است که وظیفه این اداره صرفاً گزارش اطلاعات مربوط به صادرات، تعهدات صادراتی، مجموع بازگشت ارز حاصل از صادرات و تعهدات ایفا نشده صادرکنندگان در بازههای زمانی مختلف است. این اطلاعات از طریق وبسرویس بازگشت ارز حاصل از صادرات و بر اساس اطلاعات ارسالی گمرک جمهوری اسلامی ایران به سامانه جامع تجارت ایران استخراج و در اختیار وزارت صنعت، معدن و تجارت قرار میگیرد.
به این ترتیب، بانک مرکزی با ارائه این اطلاعات، نقش خود را در جمعآوری و ارائه دادههای مربوط به صادرات و واردات ایفا میکند، اما تصمیمگیری در خصوص نحوه استفاده از این اطلاعات و تخصیص سهمیههای ارزی بر عهده وزارتخانهها و نهادهای ذیربط است. لازم به ذکر است که بر اساس بند (۳) اطلاعیه مندرج در سامانه جامع تجارت، فعالسازی گزینه استفاده از سهمیه «صادرات خود-مازاد» در فرایند ثبت سفارش، بر اساس دادههای دریافتی از بانک مرکزی بهروزرسانی میشود.
این اطلاعیه در شرایطی منتشر میشود که موضوع مدیریت منابع ارزی و تخصیص بهینه آن به عنوان یکی از چالشهای مهم اقتصادی کشور مطرح است. تخصیص ارز به واردات و مدیریت صادرات و واردات، دو رکن اساسی در تنظیم تراز تجاری و حفظ ثبات اقتصادی کشور به شمار میروند. در این میان، نقش بانک مرکزی به عنوان نهاد متولی سیاستهای ارزی و پولی کشور بسیار حائز اهمیت است. از سوی دیگر، وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز به عنوان متولی بخش تولید و تجارت کشور، نقش مهمی در تخصیص منابع ارزی و مدیریت واردات دارد.
با توجه به اهمیت این موضوع، شفافیت در فرآیند تخصیص ارز و تفکیک مسئولیتها بین نهادهای مختلف میتواند به بهبود مدیریت منابع ارزی و جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی کمک کند. انتشار این اطلاعیه از سوی بانک مرکزی نیز در همین راستا قابل ارزیابی است.
در پایان، تاکید میشود که بانک مرکزی هیچگونه مسئولیتی در قبال تصمیمات و بخشنامههای صادره توسط سایر نهادها در خصوص سهمیههای ارزی مازاد بر واردات ندارد و مسئولیت این تصمیمات بر عهده خود آن نهادهاست.
منبع: بانک مرکزی


