میوههای ایرانی گرفتار نسخه ناقص سامانه مجوزها
به گزارش وبسایت پیمانکار، روابط عمومی گمرک ایران اعلام کرده است که در حال حاضر امکان واردات موز و صادرات محصولات کشاورزی از جمله سیب و کشمش بدون وقفه در گمرکات اجرایی فراهم است. همچنین، در صورت معتبر بودن کارت بازرگانی فعالان حقیقی و حقوقی، انجام تشریفات گمرکی برای واردات و صادرات بلامانع اعلام شده است.
با این حال، واقعیت میدانی از رخداد اختلال جدی در فرآیندهای سیستمی خبر میدهد که موجب مسدود شدن حساب حدود هفتاد شرکت تاجر میوه شده است. این مشکل در یک ناهماهنگی فنی ریشه دارد و بر فرآیندهای حیاتی صدور و کسر مجوزهای گمرکی سایه افکنده است.
در این سامانه خاص، سهمیه تسهیلات مقرر در بند چهار فصل هشتم کتاب مقررات گمرکی به نحو صحیح و مطابق با دادههای ثبتشده در سایر سامانهها شناسایی نشده است. این نقص فنی، سیستم را به این نتیجهگیری اشتباه سوق داده که واردکنندگان مورد نظر، سهمیه مجاز خود را مصرف کردهاند. در نتیجه، فعالان اقتصادی با پیام خطای مکرر «کسر سهمیه» مواجه شدهاند، که این خطا مانع از تکمیل فرآیندهای مربوط به واردات (به ویژه موز) تحت تعرفه ترجیحی یا صفر درصد شده است.
این اختلال نه تنها بر واردات تأثیر گذاشته، بلکه زنجیرهای از پیامدهای منفی را به دنبال داشته است. هنگامی که سیستمهای مالیاتی و گمرکی به طور خودکار حسابهای فعالان اقتصادی را مسدود میکنند، امکان انجام هرگونه تراکنش تجاری یا مالیاتی جدید سلب میشود. این امر به طور مستقیم بر توانایی شرکتها برای ادامه فعالیتهای روزمره، پرداخت عوارض و دریافت وجوه صادراتی تأثیر میگذارد.
اهمیت این موضوع از دو سال پیش نیز مورد توجه قرار گرفته بود. در آبان سال گذشته، یک مقام مسئول گمرک، طی بخشنامهای رسمی به همه گمرکات اجرایی کشور هشدار داد که اختلال سیستمی در مسیر صدور مجوزهای واردات موز مشاهده شده است. اما این هشدار به مرحله بحرانی فعلی رسیده است.
این اختلال نه تنها بر فرآیند صدور مجوز تأثیر گذاشته، بلکه بر کالاهای موجود در گمرک نیز اثر فیزیکی گذاشته است. هزاران تن موز وارداتی که در انتظار ترخیص نهایی هستند، به دلیل طولانی شدن فرآیند توقف و عدم توانایی در انجام تشریفات، در معرض خطر فساد و از بین رفتن کیفیت قرار گرفتهاند. حدود پنج هزار تن دیگر از محمولههای موز در محوطهها و انبارهای گمرکی انباشت شده است.
همزمان، چرخه صادرات سیب دچار توقف شده است. این امر منجر به باقیماندن حدود ۶۰ تا ۶۵ هزار تن سیب در سردخانهها شده است. این حجم عظیم سیب که برای صادرات طبقهبندی شده بود، به سرعت در حال از دستدادن کیفیت صادراتی خود (از نظر درجهبندی، ظاهر و ماندگاری) است که ارزش اقتصادی آن را به شدت کاهش میدهد.
قوانین گمرکی به وضوح سازوکارهایی برای اصلاح خطاها پیشبینی کردهاند. مطابق ماده ۱۳۵ قانون امور گمرکی، اگر پس از ترخیص کالا مشخص شود که وجوه دریافتی (عوارض، تعرفهها) کمتر یا بیشتر از میزان مقرر بوده یا اشتباهی در وصول یا پرداخت رخ داده باشد، گمرک و صاحب کالا ظرف شش ماه فرصت دارند تا نسبت به اصلاح و مطالبه کسر یا اضافه پرداختی اقدام کنند.
متأسفانه، اختلال سیستمی اخیر، به جای استفاده از رویههای اصلاحی، به یک توقف عمومی و فراگیر منجر شده است. این توقف بر روی «تجارت انبوه میوههای فصلی» تأثیر گذاشته است. این امر خسارت هنگفتی را به بازرگانان (از دست رفتن فرصت فروش و فاسد شدن کالا) و انبارداران (هزینههای نگهداری محمولههای متوقفشده) وارد میآورد.
ادامه بلاتکلیفی در وضعیت حسابهای تجاری، یک ریسک سیستمی بزرگ برای کل زنجیره تأمین ایجاد کرده است. این وضعیت سه پیامد فوری دارد:
۱. خطر از بین رفتن کالاهای فاسدپذیر
۲. کاهش اعتبار صادرکنندگان ایرانی
۳. پیامدهای مالی برای بانکها و اشخاص ثالث
بخش خصوصی، از طریق انجمنهای صنفی، خواهان ورود فوری نهادهای نظارتی ارشد برای رفع اشکالات سیستمی و تأمین خسارات پیشآمده است. کارشناسان اقتصادی تأکید میکنند که بدون یک بازنگری هماهنگ و دقیق میان دستگاههای اجرایی، طرح حیاتی مبادله صادرات سیب و کشمش با واردات موز، صرفاً در سطح یک مصوبه کاغذی باقی میماند و هرگز نمیتواند اثر واقعی خود را بر تعادل ارزی کشور یا تنظیم بازار داخلی اعمال کند.
منبع: وبسایت مهر نیوز
نوشته های مشابه
