پشت پرده مافیای بازار برنج / کدام شرکتها کنترل بازار برنج را در اختیار دارند؟
به گزارش وبسایت پیمانکار به نقل از تابناک، بازار برنج در ماههای اخیر با التهاب مواجه شده است. دلایل مختلفی برای این گرانی ناگهانی مطرح میشود؛ از جمله فعالیت دلالان، آمار نادرست از میزان تولید داخلی و انحصار ایجادشده توسط چند شرکت بزرگ که جهتدهی به قیمتها را در دست گرفتهاند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده توسط بانک مرکزی، واردات برنج در انحصار چندین شرکت بزرگ قرار دارد. در این میان، سهم مجموعه مدلل در واردات کالاهای اساسی بیش از ۴۰ درصد است. این تمرکز قدرت در دست تعداد محدودی از شرکتها، کنترل قیمت برنج خارجی در بازار را به آنها سپرده است.
این شرکتهای بزرگ با خرید عمده برنج داخلی و انبار کردن آن، و همزمان عرضه محدود و قطرهچکانی برنج وارداتی، باعث کمبود مصنوعی و افزایش قیمتها میشوند. انبار کردن حدود ۲۰۰ هزار تن برنج در استانهای گیلان، مازندران و گلستان و عرضه تدریجی آن به بازار، این موضوع را تأیید میکند. از سوی دیگر، بخش بزرگی از نیاز کشور از طریق واردات از کشورهایی مانند هند، پاکستان و تایلند تأمین میشود و نبود نظارت دقیق بر شرکتهای واردکننده و فرآیندهای توزیع، به تداوم روند صعودی قیمتها دامن زده است.
این شرایط موجب انتقاد ذبیحالله خدائیان، رئیس سازمان بازرسی کشور، نیز شده است. او با اشاره به اینکه طراحی سامانهها نباید به گونهای باشد که تنها واردکنندگان عمده قبلی قادر به ثبت سفارش باشند، این رویه را عامل ایجاد انحصار و محدود شدن واردات به چند فرد خاص دانست و از وزارت جهاد کشاورزی خواست تا نظارت جدیتری بر روند واردات، انبارش و توزیع برنج اعمال کند.
مهمترین شرکتهای واردکننده برنج که در نوسانات بازار نقش دارند، به شرح زیر هستند:
۱- خانواده مدلل
این گروه شامل شرکتهای کشت و صنعت مدلل ماهیدشت، نابدانه مدلل و آوا تجارت صبا است و با سهمی بیش از ۴۰ درصد، بزرگترین واردکننده کالاهای اساسی شناخته میشود.
- شرکت «کشت و صنعت مدلل ماهیدشت»: این شرکت در شش ماه نخست امسال ۵۱۱ میلیون و ۱۱۴ هزار دلار ارز دریافت کرده است.
- شرکت «آوا تجارت صبا»: این شرکت که به عنوان شرکت مادر گروه مدلل شناخته میشود، ۲۹۰ میلیون و ۴۴۷ هزار دلار ارز گرفته است.
- شرکت «نابدانه مدلل»: سهم این زیرمجموعه از ارز دریافتی، ۱۱۹ میلیون و ۱۲۶ هزار دلار بوده است.
۲- شرکت «طبیعت سبز پارس کهن» (خانواده پایداری)
این شرکت که تولیدکننده «برنج طبیعت» است، به ابوالفضل پایداری تعلق دارد و در زمینه کالاهای اساسی دیگری نیز فعال است. این مجموعه ۱۲۷ میلیون و ۹۸۵ هزار دلار ارز دریافت کرده است.
۳- شرکت «هرمس تجارت آفاق قشم»
این شرکت در زمینه واردات کالاهای اساسی مانند برنج، شکر و روغن فعالیت میکند و ۱۰۳ میلیون و ۴۱ هزار دلار ارز گرفته است.
۴- شرکت «زرین صنعت سرو»
این شرکت با مدیریت محمدرضا زارع و مالک برندهایی چون «مکنزی» و «خوشبخت»، در زمینه واردات و توزیع محصولات غذایی فعال است و ۲۵ میلیون و ۸۹۱ هزار دلار ارز دریافت کرده است.
۵- شرکت «ارمغان امید شمیلا» (خانواده رنگی)
این شرکت با مدیریت خانواده رنگی و با برند تجاری «ماه پیشونی» فعالیت میکند و عضو انجمن واردکنندگان برنج ایران است. مبلغ ارز دریافتی این شرکت ۲۴ میلیون و ۳۹۸ هزار دلار بوده است.
۶- شرکت «دایان تجارت کارن»
این شرکت نیز که عضو انجمن واردکنندگان برنج است، ۲۱ میلیون و ۴۱۱ هزار دلار ارز دریافت کرده است.
۷- شرکت «پیام تجارت جشنواره»
این شرکت با هیئت مدیرهای متشکل از افراد خارجی و با برند «جشنواره» در بازار ایران فعال است و ۱۵ میلیون و ۵۵۸ هزار دلار ارز گرفته است.
۸- شرکت «زرین دانه مایا» (با نام تجاری زرین دانه سرآشپز)
این شرکت که واردکننده برنج هندی است، با مدیریت محمد زینالدین ریسه فعالیت میکند و ۱۵ میلیون و ۲۲۳ هزار دلار ارز دریافت کرده است.
۹- شرکت «مروارید آرام دشتستان»
این شرکت با مالکیت اکبر ناصری و برند تجاری «رجب» شناخته میشود و عضو انجمن واردکنندگان برنج است. مبلغ ارز دریافتی آن ۱۱ میلیون و ۴۶۸ هزار دلار بوده است.
۱۰- شرکت «بازرگانی نوین گستر سورن پازند»
این شرکت با برندهای «فردین»، «میرزا» و «آی پخت» در زمینه واردات و بستهبندی برنج فعال است و ۱۰ میلیون و ۶۲ هزار دلار ارز دریافت کرده است.
۱۱- شرکت «ایران گارمنت»
این شرکت به عنوان عرضهکننده برنج وارداتی از هند و پاکستان، با مدیریت محمدمهدی کربلایی، ۹ میلیون و ۹۶۰ هزار دلار ارز گرفته است.
۱۲- شرکت «صنعت پخش مژده»
این شرکت که توسط محمدصدیق غلامی تأسیس شده و با برند «مژده» فعالیت میکند، ۹ میلیون و ۷۶۰ هزار دلار ارز دریافت کرده است.
به نظر میرسد انحصار در واردات برنج و تمرکز قدرت در دست این شرکتها، به آنها امکان کنترل بازار را میدهد. سهم بیش از ۴۰ درصدی مجموعه مدلل در کالاهای اساسی، به این گروه اجازه میدهد با کنترل عرضه، قیمتها را برای تضمین سود حداکثری، بالا نگه دارد.
با توجه به تعداد محدود بازیگران اصلی در بازار، احتمال تبانی برای تعیین کف قیمتها افزایش مییابد. این شرکتها میتوانند با توافق بر سر قیمت فروش، از شکلگیری یک بازار رقابتی جلوگیری کرده و قیمت دلخواه خود را به بازار تحمیل کنند.
وزارت جهاد کشاورزی به عنوان نهاد مسئول صدور مجوز و تنظیم بازار، در ایجاد این انحصار نقش دارد. اختصاص نامتناسب سهمیههای واردات به تعداد محدودی از شرکتها، زمینه را برای افزایش قیمتها فراهم کرده است. همچنین، تخصیص حجم بالای ارز دولتی به شرکتهای بزرگی مانند «طبیعت سبز پارس کهن» و «هرمس تجارت آفاق قشم»، عملاً شرکتهای کوچکتر را از صحنه رقابت حذف کرده است.
بر اساس گزارش وبسایت پیمانکار، افزایش قیمت برنج بیش از هر چیز نتیجه عملکرد وزارت جهاد کشاورزی و شخص وزیر است. توزیع گسترده ارز دولتی میان چند شرکت خاص، به ایجاد بازاری انحصاری منجر شده که در آن، شرکتها با کنترل عرضه و هماهنگی قیمت، سود خود را تأمین میکنند.
منبع: تابناک
نوشته های مشابه
