پشت‌پرده بازی پرهزینه «دیجی‌شهر» با جیب مردم

به گزارش پیمانکار به نقل از نیمروز؛ دریافت وام از بانک‌ها در ایران همواره با چالش‌ها و موانع متعددی همراه بوده است. فرآیند اخذ وام، حتی برای مبالغ خرد، مستلزم صرف زمان و انرژی فراوان از سوی متقاضیان است. مراجعات مکرر به شعب بانکی، پیگیری‌های مداوم و انتظار طولانی‌مدت، تنها بخشی از مشکلات پیش روی متقاضیان است. پس از طی این مراحل، مانع اصلی یعنی معرفی ضامن، به عنوان سدی بزرگ در مسیر دریافت وام خودنمایی می‌کند. این موضوع، سال‌هاست که بسیاری از متقاضیان را سرگردان کرده و به نظر می‌رسد که رفتارهای سلیقه‌ای مدیران شعب و اعمال نفوذهای خاص، در این میان نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا می‌کنند.

در این میان، برخی بانک‌ها با همکاری استارتاپ‌های فعال در حوزه لندتک، روش‌های نوینی را برای اعطای وام معرفی کرده‌اند. این تسهیلات، در ظاهر، ساده و در دسترس به نظر می‌رسند، اما بررسی‌های دقیق نشان می‌دهد که نرخ سودهای پنهان در پشت پرده این وام‌ها، فراتر از سقف قانونی تعیین‌شده توسط بانک مرکزی است.

به عنوان مثال، پلتفرم خرید کالا «دیجی‌شهر» (متعلق به شرکت نوآوران تجارت گستر فرین)، امکان دریافت اعتبار خرید کالا از 10 تا 220 میلیون تومان را برای مشتریان خود فراهم کرده است. بازپرداخت این وام‌ها در بازه‌های زمانی 12 تا 60 ماهه تعیین می‌شود. با این حال، نرخ سود این تسهیلات، موضوعی قابل تامل است.

به طور مشخص، در «دیجی‌شهر»، متقاضی دریافت سقف وام (220 میلیون تومان) با بازپرداخت 12 ماهه، ملزم به پرداخت اقساط ماهانه 22 میلیون و 766 هزار تومانی است. در پایان دوره بازپرداخت، مجموع اقساط پرداختی به بیش از 273 میلیون تومان می‌رسد. محاسبات بانکی نشان می‌دهد که نرخ سود سالانه این تسهیلات حدود 42 درصد است. این نرخ، به وضوح، بالاتر از سقف مصوب بانک مرکزی قرار دارد و در عمل، مشتری را مجبور به پرداخت سودی غیرقانونی می‌کند. به نظر می‌رسد که این سازوکار، درآمد قابل توجهی را برای بانک عامل به همراه دارد، در حالی که با مصوبات رسمی مغایرت دارد.

این تنها یک نمونه از محاسبات مربوط به وام‌های «دیجی‌شهر» است. بررسی سایر مبالغ و دوره‌های بازپرداخت نیز، نشان‌دهنده نرخ سودهای بالاتر از سقف قانونی است. این موضوع، نشان می‌دهد که بانک‌ها، با استفاده از لندتک‌ها، مصوبات رسمی را نادیده گرفته و نرخ‌های غیرقانونی را به مردم تحمیل می‌کنند.

**سوالات متداول در مورد وام‌های آنلاین و لندتک‌ها:**

* **لندتک چیست؟** لندتک (Landtech) به فناوری‌های مالی اطلاق می‌شود که در زمینه وام‌دهی و اعتباردهی فعالیت می‌کنند. این استارتاپ‌ها با استفاده از الگوریتم‌ها و مدل‌های اعتبارسنجی نوین، فرآیند اعطای وام را تسهیل و تسریع می‌کنند.
* **مزایای وام‌های آنلاین چیست؟** وام‌های آنلاین معمولاً فرآیند سریع‌تر و آسان‌تری نسبت به وام‌های سنتی دارند. متقاضیان می‌توانند به صورت آنلاین درخواست خود را ثبت کرده و در صورت تایید، وام را در کوتاه‌ترین زمان ممکن دریافت کنند.
* **معایب وام‌های آنلاین چیست؟** یکی از معایب اصلی وام‌های آنلاین، نرخ سود بالاتر نسبت به وام‌های سنتی است. همچنین، برخی از این پلتفرم‌ها ممکن است شفافیت کافی در ارائه اطلاعات مربوط به نرخ سود و شرایط بازپرداخت نداشته باشند.
* **چگونه می‌توان از قانونی بودن یک پلتفرم لندتک اطمینان حاصل کرد؟** قبل از اقدام به دریافت وام از یک پلتفرم لندتک، حتماً از مجوزهای قانونی و اعتبار آن اطمینان حاصل کنید. بررسی نظرات و تجربیات سایر کاربران نیز می‌تواند در این زمینه مفید باشد.
* **در صورت مشاهده تخلف در نرخ سود وام‌های آنلاین، چه باید کرد؟** در صورت مشاهده هرگونه تخلف در نرخ سود وام‌های آنلاین، می‌توانید موضوع را به معاونت نظارت بانک مرکزی گزارش دهید.

این روند نگران‌کننده در اعطای وام توسط بانک‌ها از طریق لندتک‌ها، نیازمند ورود جدی معاونت نظارت بانک مرکزی و برخورد قانونی با این سازوکارهای پرابهام است. نظارت دقیق و شفاف بر فعالیت لندتک‌ها و رعایت قوانین و مقررات مربوط به نرخ سود، می‌تواند از تحمیل هزینه‌های اضافی به مردم جلوگیری کند و از حقوق مصرف‌کنندگان در این زمینه حمایت نماید. لازم است تا نهادهای نظارتی با جدیت بیشتری به این موضوع ورود کرده و از تکرار چنین تخلفاتی جلوگیری کنند.

منبع: نیمروز