چهار اولویت محوری در دستور کار جلسه ستاد ملی بازآفرینی شهری

به گزارش پیمانکار به نقل از خبرگزاری صداوسیما، پنجاه‌وهفتمین جلسه ستاد ملی بازآفرینی شهری در ایران با تمرکز بر چهار اولویت اصلی، به ریاست وزیر راه و شهرسازی و با حضور نمایندگان ۲۱ دستگاه عضو برگزار شد. این جلسه که با هدف ارتقای کارآمدی و تسریع روند بازآفرینی شهری در بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شکل گرفت، بر موضوعاتی چون بررسی وضعیت محدوده‌های هدف بازآفرینی، اسکان مجدد ساکنان پهنه‌های پرخطر، پیشگیری از گسترش سکونتگاه‌های غیررسمی و ایجاد یک پایگاه داده مشترک برای تسهیل برنامه‌ریزی و اجرا متمرکز بود.

عبدالرضا گلپایگانی، معاون وزیر و مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری، در این جلسه به تشریح اهداف و برنامه‌های ستاد پرداخت. وی با اشاره به اهمیت ارزیابی دقیق وضعیت موجود محدوده‌ها و محلات هدف بازآفرینی در سطح شهرهای کشور، بر ضرورت سنجش میزان پیشرفت اقدامات انجام‌شده تاکید کرد. در همین راستا، بررسی چالش‌ها و موانع موجود در مسیر بازآفرینی شهری و ارائه راهکارهای عملی برای رفع آن‌ها نیز از جمله اهداف کلیدی این جلسه بود.

یکی از محورهای اصلی مورد بحث در این نشست، موضوع اسکان مجدد ساکنان مناطق پرخطر بود. این مناطق که به دلیل مخاطرات طبیعی مانند زلزله، سیل و رانش زمین یا مخاطرات انسانی همچون فرسودگی شدید بناها و عدم ایمنی سازه‌ها، سکونت در آن‌ها با ریسک بالایی همراه است، نیازمند توجه ویژه و اتخاذ تدابیر مناسب برای حفظ جان و مال ساکنان هستند. در این راستا، پیشنهاداتی برای جابجایی ساکنان این مناطق به مکان‌های امن و مقاوم مطرح شد و بر ضرورت ارائه تسهیلات و مشوق‌های لازم برای تشویق ساکنان به مشارکت در این طرح‌ها تاکید گردید.

همچنین، موضوع پیشگیری از رشد سکونتگاه‌های غیررسمی در شهرها به عنوان یکی دیگر از اولویت‌های ستاد ملی بازآفرینی شهری مورد بررسی قرار گرفت. این سکونتگاه‌ها که اغلب در حاشیه شهرها و بدون رعایت اصول شهرسازی و معماری شکل می‌گیرند، علاوه بر مشکلات اجتماعی و اقتصادی، می‌توانند منجر به بروز آسیب‌های زیست‌محیطی و افزایش نابرابری‌ها شوند. لذا، اتخاذ رویکردهای پیشگیرانه و هماهنگی بین دستگاه‌های مختلف برای جلوگیری از گسترش این سکونتگاه‌ها از اهمیت بسزایی برخوردار است. این رویکردها شامل ایجاد فرصت‌های شغلی، ارائه خدمات زیربنایی و مسکن ارزان‌قیمت برای اقشار کم‌درآمد و نظارت دقیق بر ساخت‌وسازهای غیرمجاز است.

ایجاد پایگاه داده مشترک یا پنجره واحد نیز به عنوان ابزاری کارآمد برای یکپارچه‌سازی اطلاعات و تسهیل در برنامه‌ریزی و اجرای طرح‌های بازآفرینی شهری مورد تاکید قرار گرفت. این پایگاه داده می‌تواند شامل اطلاعات مربوط به وضعیت بافت‌های فرسوده، تعداد ساکنان، نوع مالکیت‌ها، میزان فرسودگی بناها و سایر اطلاعات مرتبط باشد. با تجمیع این اطلاعات در یک سامانه واحد، امکان دسترسی آسان و سریع به آن‌ها برای تمامی دستگاه‌های ذی‌ربط فراهم شده و از دوباره‌کاری‌ها و هدر رفت منابع جلوگیری می‌شود.

گلپایگانی با اشاره به نقش محوری ستاد ملی بازآفرینی شهری به عنوان نهادی راهبردی، مسئولیت هماهنگی و هدایت بین دستگاه‌ها را یادآور شد. وی تاکید کرد که این ستاد با ایجاد سازوکارهای مناسب، زمینه را برای همکاری‌های مشترک و هم‌افزایی بین دستگاه‌های مختلف فراهم می‌کند و از دوباره‌کاری‌ها و موازی‌کاری‌ها جلوگیری می‌کند. به گفته وی، فرهنگ‌سازی برای ایجاد وحدت رویه و زبان مشترک بین دستگاه‌های اجرایی در زمینه محدوده‌ها و محلات هدف برنامه‌های احیاء، بهسازی و نوسازی شهری از دیگر وظایف مهم ستاد محسوب می‌شود.

جلسه با تاکید بر اهمیت تسریع در روند بازآفرینی و توانمندسازی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری به پایان رسید. بازآفرینی شهری نه تنها به بهبود کیفیت زندگی ساکنان این بافت‌ها کمک می‌کند، بلکه می‌تواند نقش مهمی در توسعه پایدار شهرها و ارتقای شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی داشته باشد. بافت‌های فرسوده شهری می‌توانند به فرصت‌هایی برای توسعه گردشگری، ایجاد فضاهای سبز و ارتقای هویت شهری تبدیل شوند. همچنین، نوسازی این بافت‌ها می‌تواند به کاهش مصرف انرژی و تولید پسماند کمک کند و در نهایت، به حفظ محیط زیست و کاهش آلودگی هوا منجر شود.

باید توجه داشت که بازآفرینی شهری یک فرآیند پیچیده و چندوجهی است که نیازمند مشارکت تمامی ذی‌نفعان، از جمله دولت، بخش خصوصی، شهرداری‌ها، سازمان‌های مردم‌نهاد و ساکنان محلی است. بدون مشارکت فعال و آگاهانه تمامی این ذی‌نفعان، نمی‌توان به اهداف مورد نظر در زمینه بازآفرینی شهری دست یافت. همچنین، لازم است که در فرآیند بازآفرینی شهری به نیازها و خواسته‌های ساکنان محلی توجه ویژه‌ای شود و از تحمیل طرح‌های ناهمگون و غیرقابل قبول به آن‌ها خودداری گردد.

موفقیت در بازآفرینی شهری نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، تخصیص منابع کافی، مدیریت کارآمد و نظارت مستمر است. با اتخاذ رویکردهای نوآورانه و بهره‌گیری از تجارب موفق سایر کشورها، می‌توان گام‌های موثری در جهت بهبود وضعیت بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری برداشت و زمینه را برای ایجاد شهرهایی زیست‌پذیرتر، عادلانه‌تر و پایدارتر فراهم کرد. از جمله این رویکردها می‌توان به استفاده از فناوری‌های نوین در ساخت‌وساز، ترویج استفاده از مصالح بازیافتی و پایدار، ایجاد فضاهای سبز و عمومی، ارتقای حمل‌ونقل عمومی و توسعه زیرساخت‌های هوشمند اشاره کرد.

منبع: خبرگزاری صداوسیما