کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری دلیل اصلی ناترازی انرژی در کشور

به گزارش پیمانکار به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، ابوالفضل اسدی، معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی توانیر، در اظهاراتی به موضوع ناترازی انرژی در کشور پرداخت و تاکید کرد که این مسئله ریشه‌های عمیقی در سیاست‌گذاری‌های دو دهه گذشته دارد و نمی‌توان انتظار داشت که به سرعت و به آسانی حل شود. او عوامل متعددی را در تشدید این وضعیت دخیل دانست که در مجموع، منجر به عدم تعادل کنونی در عرضه و تقاضای انرژی شده‌اند.

اسدی، افزایش بی‌رویه مصرف انرژی در بخش‌های مختلف را به عنوان یکی از اصلی‌ترین عوامل برشمرد. به گفته وی، الگوهای مصرف نادرست و غیراصولی، به همراه راندمان پایین تجهیزات و دستگاه‌های انرژی‌بر، بار مضاعفی را بر شبکه توزیع انرژی تحمیل کرده است. در این میان، بی‌توجهی به عایق‌کاری مناسب ساختمان‌ها و عدم اجرای کامل و صحیح مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان نیز مزید بر علت شده و اتلاف انرژی در بخش ساختمان را به طور چشمگیری افزایش داده است. این در حالی است که اجرای دقیق و کامل این مقررات می‌توانست نقش بسزایی در کاهش مصرف انرژی و بهبود بهره‌وری در ساختمان‌ها ایفا کند.

معاون توانیر در ادامه به این نکته اشاره کرد که تولید انرژی در کشور باید به موازات افزایش مصرف رشد می‌کرد، اما این اتفاق به دلایل مختلف رخ نداده است. یکی از مهم‌ترین این دلایل، پایین بودن نرخ انرژی و در نتیجه، کاهش انگیزه برای سرمایه‌گذاری در بخش تولید انرژی بوده است. پایین بودن قیمت انرژی باعث شده که بخش خصوصی تمایل چندانی به سرمایه‌گذاری در این حوزه نداشته باشد، زیرا بازگشت سرمایه در چنین شرایطی با ابهاماتی مواجه است.

به گفته اسدی، توانیر در دو سال گذشته تلاش کرده است تا با ایجاد سازوکارهای جدید، انگیزه سرمایه‌گذاری در بخش تولید و بهینه‌سازی مصرف انرژی را افزایش دهد. ایجاد تابلوی سبز برای معاملات برق خورشیدی، تابلوی آزاد برای توسعه نیروگاه‌های حرارتی و راه‌اندازی بازار گواهی صرفه‌جویی، از جمله این اقدامات بوده است. هدف از این اقدامات، ایجاد فضایی رقابتی و جذاب برای سرمایه‌گذاران بخش خصوصی است تا با ورود به این عرصه، به افزایش ظرفیت تولید و بهبود بهره‌وری در مصرف انرژی کمک کنند.

اسدی تاکید کرد که توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه انرژی خورشیدی، گسترش نیروگاه‌های حرارتی و اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف، مسیر اصلی کاهش ناترازی برق در سال‌های آینده خواهد بود. با این حال، او به محدودیت ساعات اوج تولید انرژی خورشیدی نسبت به ساعات طولانی اوج بار روزانه نیز اشاره کرد و گفت که برای عبور کامل از ناترازی، علاوه بر توسعه انرژی خورشیدی، باید بر توسعه بخش بخار نیروگاه‌های حرارتی و بهینه‌سازی مصرف در بخش سرمایش نیز تمرکز شود.

به گفته وی، تعویض کولرهای گازی قدیمی و پرمصرف در مناطق گرمسیری با مدل‌های جدید و کم‌مصرف، جایگزینی موتورهای القایی کولرهای آبی با موتورهای BLDC در سایر اقلیم‌ها و صرفه‌جویی در روشنایی معابر و بیمارستان‌ها، از جمله مهم‌ترین اقداماتی است که می‌توان در این زمینه انجام داد. این اقدامات، علاوه بر کاهش مصرف انرژی، می‌توانند به کاهش آلودگی هوا و بهبود کیفیت زندگی شهروندان نیز کمک کنند.

توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر به عنوان یک راهکار اساسی برای کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، همواره مورد توجه بوده است. با این حال، چالش‌هایی نیز در این زمینه وجود دارد که باید به آن‌ها توجه شود. یکی از این چالش‌ها، نوسانات تولید انرژی در نیروگاه‌های تجدیدپذیر است که می‌تواند پایداری شبکه برق را تحت تاثیر قرار دهد. برای حل این مشکل، باید از فناوری‌های ذخیره‌سازی انرژی استفاده کرد تا بتوان انرژی تولید شده در زمان‌های اوج تولید را ذخیره و در زمان‌های کمبود تولید، به شبکه تزریق کرد.

بهینه‌سازی مصرف انرژی نیز یکی دیگر از راهکارهای مهم برای کاهش ناترازی انرژی است. با استفاده از فناوری‌های نوین و اجرای طرح‌های بهینه‌سازی، می‌توان مصرف انرژی در بخش‌های مختلف را به طور چشمگیری کاهش داد. به عنوان مثال، استفاده از لامپ‌های LED به جای لامپ‌های رشته‌ای، می‌تواند مصرف برق در بخش روشنایی را تا ۸۰ درصد کاهش دهد. همچنین، استفاده از عایق‌های حرارتی مناسب در ساختمان‌ها، می‌تواند مصرف انرژی برای گرمایش و سرمایش را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

در نهایت، برای حل مسئله ناترازی انرژی در کشور، نیاز به یک رویکرد جامع و هماهنگ است که شامل توسعه تولید انرژی، بهینه‌سازی مصرف انرژی و اصلاح سیاست‌های قیمت‌گذاری انرژی باشد. با اجرای این اقدامات، می‌توان به تدریج ناترازی انرژی را کاهش داد و به سمت یک سیستم انرژی پایدار و کارآمد حرکت کرد. تحقق این امر، نیازمند همکاری و هماهنگی بین دولت، بخش خصوصی و مردم است. هر یک از این بخش‌ها می‌توانند نقش مهمی در حل این مسئله ایفا کنند. دولت می‌تواند با ایجاد سیاست‌های تشویقی و ارائه تسهیلات، بخش خصوصی را به سرمایه‌گذاری در بخش تولید انرژی ترغیب کند. بخش خصوصی نیز می‌تواند با استفاده از فناوری‌های نوین و ارائه خدمات با کیفیت، به بهبود بهره‌وری در مصرف انرژی کمک کند. مردم نیز می‌توانند با تغییر الگوهای مصرف و استفاده از وسایل کم‌مصرف، نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی ایفا کنند.

منبع: خبرگزاری صدا و سیما